Kova Hazneleri ve Parabol Modellemesi
Yayınlanma:
10. Temiz ve kirli su haznelerinden oluşan temizlik kovası tasarlayan Utku, temiz su haznesini $f(x) = x^2 - 4x - 5$ fonksiyonu ile modellemiştir.
Temizlik kovası üzerindeki $|AB| = 12$ birim, $|BC| = 16$ birimdir. Kovalar birbirine B noktasından 10 birim uzaklıkta, ağız kısmına paralel olacak şekilde 4 birim uzunluğunda bir parçayla sabitlenmiştir.
Buna göre kirli su haznesi ile temiz su haznesinin derinlikleri farkı kaç birimdir?
A) $ frac{34}{7}$ B) $ frac{31}{7}$ C) $ frac{27}{7}$ D) $ frac{20}{7}$ E) $ frac{17}{7}$
Soruda görsel içerik var: Görselde bir temizlik kovasının kesiti gösterilmektedir. Kovanın üst kısmı doğrusal bir çizgi üzerindedir ve A, B, C noktaları ile işaretlenmiştir. İki adet yarım kavisli (parabolik) kova haznesi bulunmaktadır: 'Temiz Su' haznesi AB aralığında, 'Kirli Su' haznesi BC aralığındadır. A-B arası mesafe 12 birim, B-C arası mesafe 16 birimdir. Hazneler B noktasında birleşmektedir. B noktasının 10 birim aşağısında, ağız kısmına paralel 4 birim uzunluğunda yatay bir sabitleme parçası bulunmaktadır. Temiz su haznesinin ağzı 12 birim genişliğindedir. Kirli su haznesi daha derindir. İki haznenin en dip noktaları arasındaki dikey mesafe (derinlik farkı) sorulmaktadır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba babanen, bu güzel parabol sorusunu adım adım inceleyelim. Oldukça dikkat gerektiren bir modelleme sorusu.
Temiz Su Haznesi
İlk olarak temiz su haznesini modelleyen fonksiyona bakalım. Haznenin ağız kısmının genişliğini bulmak için fonksiyonu sıfıra eşitleyelim.
Çarpanlarına ayırırsak, x eksi beş çarpı x artı bir eşittir sıfır olur.
Buradan parabolümüzün kökleri, yeryüzüyle yatay kesişim noktaları eksi bir ve beş gelir.
Bu iki kök arasındaki uzaklık, haznenin koordinat sistemindeki matematiksel genişliğidir ve 5 eksi eksi 1'den tam 6 birimdir.
Ancak soruda bu kısmın yani AB'nin fiziksel uzunluğunun 12 birim olduğu verilmiş. Demek ki gerçek fiziksel boyutlar, matematiksel grafiğimizin iki katı büyüklüğünde.
Temiz su haznesinin derinliğini bulalım. Derinlik, parabolün tepe noktasının y değeridir. Köklerin ortası olan x eşittir 2'yi yerine yazıyoruz.
Elde ettiğimiz 9 değeri koordinat düzlemindeki derinliktir. Gerçek hayattaki karşılığı için ölçek çarpanımız 2 ile çarpıyoruz ve temiz haznenin derinliğini 18 birim buluyoruz.
Harika. Sıra geldi kirli su haznesi için ikinci parabolümüzü oluşturmaya.
Kirli Su Haznesi
Temiz hazne kökü 5'te bitmişti. B noktası haznelerin kesişim tarafı olduğu için apsisini 5 olarak kabul ediyoruz.
Kirli haznenin fiziksel genişliği 16 birim verilmiş. Koordinat sisteminde bu değerin yarısını alarak 8 birimlik bir genişlik elde ederiz.
Demek ki bu parabol x ekseni üzerinde 5'ten başlar, ve sekiz birim ilerleyip 13'te biter.
Böylece kirli temizlik kovasını a katsayısıyla şöyle modelledik: g x eşittir a çarpı x eksi beş çarpı x eksi on üç.
Denklemdeki a katsayısını bulmak için sorunun en önemli kısmına, o iki kova arasındaki bağlantı parçasına odaklanalım.
Bağlantı Parçası
Çözümün devamı Solvi’de
13 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye