Kova Hazneleri ve Parabol Modellemesi

MathematicsParabola and FunctionsZorYKS

Yayınlanma:

10. Temiz ve kirli su haznelerinden oluşan temizlik kovası tasarlayan Utku, temiz su haznesini $f(x) = x^2 - 4x - 5$ fonksiyonu ile modellemiştir.

Temizlik kovası üzerindeki $|AB| = 12$ birim, $|BC| = 16$ birimdir. Kovalar birbirine B noktasından 10 birim uzaklıkta, ağız kısmına paralel olacak şekilde 4 birim uzunluğunda bir parçayla sabitlenmiştir.

Buna göre kirli su haznesi ile temiz su haznesinin derinlikleri farkı kaç birimdir?

A) $ frac{34}{7}$ B) $ frac{31}{7}$ C) $ frac{27}{7}$ D) $ frac{20}{7}$ E) $ frac{17}{7}$

Soruda görsel içerik var: Görselde bir temizlik kovasının kesiti gösterilmektedir. Kovanın üst kısmı doğrusal bir çizgi üzerindedir ve A, B, C noktaları ile işaretlenmiştir. İki adet yarım kavisli (parabolik) kova haznesi bulunmaktadır: 'Temiz Su' haznesi AB aralığında, 'Kirli Su' haznesi BC aralığındadır. A-B arası mesafe 12 birim, B-C arası mesafe 16 birimdir. Hazneler B noktasında birleşmektedir. B noktasının 10 birim aşağısında, ağız kısmına paralel 4 birim uzunluğunda yatay bir sabitleme parçası bulunmaktadır. Temiz su haznesinin ağzı 12 birim genişliğindedir. Kirli su haznesi daha derindir. İki haznenin en dip noktaları arasındaki dikey mesafe (derinlik farkı) sorulmaktadır.

Animasyonlu Video Çözüm

İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.

Adım Adım Yazılı Çözüm

1
Adım 1

Merhaba babanen, bu güzel parabol sorusunu adım adım inceleyelim. Oldukça dikkat gerektiren bir modelleme sorusu.

Temiz Su Haznesi

2
Adım 2

İlk olarak temiz su haznesini modelleyen fonksiyona bakalım. Haznenin ağız kısmının genişliğini bulmak için fonksiyonu sıfıra eşitleyelim.

$$f(x) = x^2 - 4x - 5 = 0$$
3
Adım 3

Çarpanlarına ayırırsak, x eksi beş çarpı x artı bir eşittir sıfır olur.

4
Adım 4

Buradan parabolümüzün kökleri, yeryüzüyle yatay kesişim noktaları eksi bir ve beş gelir.

$$x_1 = -1, \quad x_2 = 5$$
5
Adım 5

Bu iki kök arasındaki uzaklık, haznenin koordinat sistemindeki matematiksel genişliğidir ve 5 eksi eksi 1'den tam 6 birimdir.

$$W_{\text{koordinat}} = 5 - (-1) = 6$$
6
Adım 6

Ancak soruda bu kısmın yani AB'nin fiziksel uzunluğunun 12 birim olduğu verilmiş. Demek ki gerçek fiziksel boyutlar, matematiksel grafiğimizin iki katı büyüklüğünde.

$$\text{Ölçek: } k = \frac{12}{6} = 2$$
7
Adım 7

Temiz su haznesinin derinliğini bulalım. Derinlik, parabolün tepe noktasının y değeridir. Köklerin ortası olan x eşittir 2'yi yerine yazıyoruz.

$$y_{\text{derinlik}} = f(2) = 2^2 - 4(2) - 5 = -9$$
8
Adım 8

Elde ettiğimiz 9 değeri koordinat düzlemindeki derinliktir. Gerçek hayattaki karşılığı için ölçek çarpanımız 2 ile çarpıyoruz ve temiz haznenin derinliğini 18 birim buluyoruz.

9
Adım 9

Harika. Sıra geldi kirli su haznesi için ikinci parabolümüzü oluşturmaya.

Kirli Su Haznesi

10
Adım 10

Temiz hazne kökü 5'te bitmişti. B noktası haznelerin kesişim tarafı olduğu için apsisini 5 olarak kabul ediyoruz.

$$B = (5, 0)$$
11
Adım 11

Kirli haznenin fiziksel genişliği 16 birim verilmiş. Koordinat sisteminde bu değerin yarısını alarak 8 birimlik bir genişlik elde ederiz.

$$W_{\text{kirli(koordinat)}} = \frac{16}{2} = 8$$
12
Adım 12

Demek ki bu parabol x ekseni üzerinde 5'ten başlar, ve sekiz birim ilerleyip 13'te biter.

$$\text{Kökler: } x_1 = 5 \quad \text{ve} \quad x_2 = 13$$
13
Adım 13

Böylece kirli temizlik kovasını a katsayısıyla şöyle modelledik: g x eşittir a çarpı x eksi beş çarpı x eksi on üç.

$$g(x) = a(x-5)(x-13)$$
14
Adım 14

Denklemdeki a katsayısını bulmak için sorunun en önemli kısmına, o iki kova arasındaki bağlantı parçasına odaklanalım.

Bağlantı Parçası

Çözümün devamı Solvi’de

13 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.

Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.

App Store’dan indir Google Play’den edin

İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye

100K+Her gün çözülen soru
50K+Öğrenen öğrenci
4.8 ★App Store puanı

Soru Bilgileri

Ders
Mathematics
Konu
Parabola and Functions
Zorluk
Zor
Sınav
YKS
Soru Tipi
Çoktan Seçmeli

Her soruyu saniyeler içinde çöz

Fotoğrafını çek, yapay zeka adım adım, sesli ve animasyonlu anlatsın.

App Store’dan indir Google Play’den edin
Solvi
Çözümün devamı uygulamadaİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
İndir