Ki-Kare Bağımsızlık Testi Uygulaması

StatisticsChi-Square TestOrta

Yayınlanma:

7-) Bağımsızlık Testi: $H_0: X$ ve $Y$ Bağımsızdır, $\alpha = 0,025$, $H_1: X$ ve $Y$ Bağımlıdır. $\chi^2-\text{test}: \sum \frac{(O_i - E_i)^2}{E_i}$. Tablo değerleri (Gözlenen değerler): Ankara (20, 10, 5, toplam 35), İstanbul (30, 20, 20, toplam 70), İzmir (10, 10, 10, toplam 30). Toplamlar: 60, 40, 35, Genel Toplam 135. Beklenen değer hesaplamaları: $Ankara \cap Anadolu = \frac{35 \cdot 60}{135} \approx 16$, $Ankara \cap Fen = \frac{35 \cdot 40}{135} \approx 10$, $İstanbul \cap Anadolu = \frac{70 \cdot 60}{135} \approx 31$, $İstanbul \cap Fen = \frac{70 \cdot 40}{135} \approx 21$. $\chi^2-\text{test} = \frac{4^2}{16} + 0 + \frac{4^2}{9} + \frac{1^2}{31} + \frac{1^2}{21} + \frac{2^2}{18} + \frac{3^2}{13} + \frac{1^2}{9} + \frac{2^2}{8} = 4,38$. $\chi^2_{(0,025, 4)} = 11,14$.

Soruda görsel içerik var: El yazısıyla hazırlanmış bir istatistik sorusu çözümüdür. Sayfanın en üstünde hipotez kurulumu ($H_0$ ve $H_1$) ve $\alpha=0,025$ değeri ile sağ üst köşede $\chi^2$ formülü bulunur. Ortada, satırlarda şehirler (Ankara, İstanbul, İzmir) ve sütunlarda lise türleri (Anadolu, Fen, Meslek) olan 3x3'lük bir frekans tablosu yer almaktadır. Sağ tarafta beklenen değerlerin ($E_i$) hesaplanması için dört adet çarpım işlemi gösterilmiştir. Alt kısımda ise hesaplanan $\chi^2$ değeri (4,38) ile kritik değerin (11,14) karşılaştırıldığı ve $H_0$ hipotezinin kabul edildiğini gösteren bir sonuca varılmıştır.

Animasyonlu Video Çözüm

İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.

Adım Adım Yazılı Çözüm

1
Adım 1

Merhaba Alper, seninle birlikte bu ki-kare bağımsızlık testi sorusunu adım adım çözelim.

Ki-Kare Bağımsızlık Testi

2
Adım 2

İlk olarak hipotezlerimizi kurarak başlayalım. Sıfır hipotezi, yani Haş sıfır, iki değişkenin bağımsız olduğunu belirtir.

Hipotezlerin Kurulması

$$H_0: \text{X ve Y değişkenleri bağımsızdır.}$$
$$H_1: \text{X ve Y değişkenleri bağımlıdır.}$$
$$\text{Anlamlılık düzeyi } \alpha = 0,025$$
3
Adım 3

Şimdi soruda verilen gözlenen değerleri içeren kontenjans tablosunu inceleyelim. Üç farklı şehir ve üç farklı lise türümüz var.

Gözlenen Değerler Tablosu (O)

Şehir / Lise TürüAnadoluFenMeslekToplam
Ankara2010535
İstanbul30202070
İzmir10101030
Toplam604035135
4
Adım 4

Her bir hücre için beklenen değerleri, yani E i değerlerini hesaplamamız gerekiyor. Bunun formülü, ilgili hücrenin satır toplamı ile sütun toplamının çarpımının genel toplama bölümüdür.

$$E_{i,j} = \frac{\text{Satır Toplamı} \times \text{Sütun Toplamı}}{\text{Genel Toplam}}$$
5
Adım 5

Şimdi Ankara satırındaki hücreler için beklenen değerleri tek tek hesaplayalım.

Beklenen Değer Hesapları: Ankara

$$E_{\text{Ankara, Anadolu}} = \frac{35 \times 60}{135} \approx 16$$
$$E_{\text{Ankara, Fen}} = \frac{35 \times 40}{135} \approx 10$$
$$E_{\text{Ankara, Meslek}} = \frac{35 \times 35}{135} \approx 9$$
6
Adım 6

Benzer şekilde, satır toplamı yetmiş olan İstanbul satırı için de beklenen değerleri hesaplayalım.

Beklenen Değer Hesapları: İstanbul

$$E_{\text{İstanbul, Anadolu}} = \frac{70 \times 60}{135} \approx 31$$
$$E_{\text{İstanbul, Fen}} = \frac{70 \times 40}{135} \approx 21$$
$$E_{\text{İstanbul, Meslek}} = \frac{70 \times 35}{135} \approx 18$$
7
Adım 7

Son olarak, satır toplamı otuz olan İzmir satırındaki beklenen değerleri de bulalım.

Beklenen Değer Hesapları: İzmir

$$E_{\text{İzmir, Anadolu}} = \frac{30 \times 60}{135} \approx 13$$
$$E_{\text{İzmir, Fen}} = \frac{30 \times 40}{135} \approx 9$$
$$E_{\text{İzmir, Meslek}} = \frac{30 \times 35}{135} \approx 8$$
8
Adım 8

Bulduğumuz tüm beklenen değerleri tablomuzda parantez içinde gösterelim. Böylece gözlenen ve beklenen değerleri net bir şekilde karşılaştırabiliriz.

Gözlenen (O) ve Beklenen (E) Değerler Tablosu

Şehir / Lise TürüAnadoluFenMeslekToplam
Ankara20 (16)10 (10)5 (9)35
İstanbul30 (31)20 (21)20 (18)70
İzmir10 (13)10 (9)10 (8)30
Toplam604035135

Çözümün devamı Solvi’de

8 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.

Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.

App Store’dan indir Google Play’den edin

İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye

100K+Her gün çözülen soru
50K+Öğrenen öğrenci
4.8 ★App Store puanı

Soru Bilgileri

Ders
Statistics
Konu
Chi-Square Test
Zorluk
Orta
Soru Tipi
Açık Uçlu

Her soruyu saniyeler içinde çöz

Fotoğrafını çek, yapay zeka adım adım, sesli ve animasyonlu anlatsın.

App Store’dan indir Google Play’den edin
Solvi
Çözümün devamı uygulamadaİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
İndir