Uzun Süreli İrtifa Hipoksisi ve Dolaşım Sistemi

Merhaba Sahin, seninle birlikte bu fizyoloji sorusunu adim adim inceleyelim. Sorumuz, yuksek rakimda hipoksiye yani oksijen azligina uzun sureli uyumun dolasim sistemi uzerindeki etkilerini soruyor.

Yuksek rakima ilk cikildiginda vucut akut tepkiler verirken, orada uzun sure kalindiginda yani kronik uyum surecinde daha kalici adaptasyonlar gelisir. Bizden istenen bu uzun sureli, yani kronik uyum etkileridir.

Uzun sureli uyumda ilk olarak kan tablomuz degisir. Bobreklerden salgilanan eritropoietin hormonu sayesinde kirmizi kan hucresi sayisi ve hemoglobin konsantrasyonu artar.

Simdi dolasim sistemindeki en temel parametrelerden biri olan atim hacmini, yani stroke volumu ele alalim. Yuksek rakimda uzun sureli kalindiginda plazma hacminde bir azalma meydana gelir.

Plazma hacmindeki bu azalma nedeniyle, kalbin her bir vurumda pompaladigi kan miktari olan stroke volumde yani atim hacminde azalma gorulur. Bu durum, C seceneginde verilen ifadenin dogru bir adaptasyon oldugunu gosterir.

Simdi de kalp debisi formulunu hatirlayalim. Kalp debisi, yani buyuk ku harfi, bir dakikada pompalanan kan miktaridir ve kalp atim hizi ile stroke volumun carpimina esittir.

Bu formulu hem submaksimal yani maksimalin altindaki egzersizler, hem de maksimal egzersizler icin ayri ayri incelemeliyiz. Ilk olarak submaksimal egzersiz durumuna bakalim.

Uzun sureli uyumda kandaki hemoglobin miktari arttigi icin, kanin oksijen tasima kapasitesi yukselir. Bu yuzden submaksimal egzersizde kalbin artik cok fazla kan pompalamasina gerek kalmaz ve submaksimal kalp debisi deniz seviyesi degerlerine geri doner.

Ancak stroke volumun kalici olarak azaldigini soylemistik. Bu durumda submaksimal kalp debisinin deniz seviyesi degerlerinde korunabilmesi icin, kalp atim hizinin yuksek kalmasi gerekir.