X Kromozomuna Bağlı Çekinik Kalıtım Sorusu
Yayınlanma:
15. X kromozomuna bağlı çekinik (resesif) aktarımı yapılan bir karakter yönüyle erkek ve dişi bireylerin özelliği gösterip göstermeme durumuna göre genotip ve fenotipleri aşağıda verilmiştir.
[Görsel açıklaması: Kırmızı daire $X^rX^r$ = Renk körü, Beyaz daire $X^RX^R$ veya $X^RX^r$ = Sağlam veya taşıyıcı, Mavi kare $X^rY$ = Renk körü, Beyaz kare $X^RY$ = Sağlam]
Bu karakter yönüyle yapılan bazı çaprazlamalar aşağıda gibidir.
[Tablo: 4 farklı çaprazlama ve sonuçları K, L, M, N olarak belirtilmiş]
Buna göre oluşabilecek çocuklar ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisinin doğru olmayacağı söylenebilir?
A) Tüm ailelerin renk körü çocukları olabilir.
B) M bireylerinde mutlaka özellik geni bulunur.
C) Sadece L bireyi dişilerde, kesinlikle taşıyıcı özellik gözlenmez.
D) N bireyleri dişi ise taşıyıcı olma ihtimali %100'dür.
E) K bireylerinin cinsiyeti erkek olmazsa renk körü hastalığı gözlenmez.
Soruda görsel içerik var: Soru iki ana kısımdan oluşmaktadır. Üst kısımda renk körlüğü ile ilgili bir tablo vardır: Kırmızı daire $X^rX^r$ (Renk körü), Beyaz daire $X^RX^R$ veya $X^RX^r$ (Sağlam veya taşıyıcı), Mavi kare $X^rY$ (Renk körü), Beyaz kare $X^RY$ (Sağlam) olarak gösterilmiştir. Alt kısımda ise dört farklı aile çaprazlamasını gösteren bir tablo vardır. Her sütunda bir anne (daire) ve bir baba (kare) sembolü ile K, L, M, N harfleriyle belirtilen çaprazlama sonuçları bulunmaktadır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Sümeyye, seninle birlikte bu kalıtım sorusunu adım adım inceleyelim ve doğru seçeneği bulalım.
X'e Bağlı Çekinik Kalıtım
İlk olarak, soruda verilen fenotip ve genotipleri bir tablo halinde özetleyerek başlayalım. Dişi ve erkek bireylerin genotiplerini yazalım.
| Genotip | Fenotip |
|---|---|
| $X^R X^R$ | Sağlam Dişi |
| $X^R X^r$ | Taşıyıcı Dişi (Sağlam) |
| $X^r X^r$ | Renk Körü Dişi |
| $X^R Y$ | Sağlam Erkek |
| $X^r Y$ | Renk Körü Erkek |
Şimdi de tablodaki harflerle gösterilen çaprazlamaları tek tek belirleyelim. K, L, M ve N çaprazlamalarının genotiplerini çıkaralım.
Çaprazlamaların Genotipleri
K ailesinde anne beyaz daire ile gösterilmiş, yani sağlam veya taşıyıcıdır. Baba ise sağlam erkek yani beyaz karedir.
L ailesinde anne renk körü dişi yani pembe daire, baba ise renk körü erkek yani mavi karedir.
M ailesinde anne sağlam veya taşıyıcıdır, baba ise renk körüdür.
Son olarak, N ailesinde anne renk körüdür, baba ise sağlamdır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim. Öncelikle B seçeneğine odaklanalım çünkü bu seçenek bizim için kritik bir iddia içeriyor.
B Seçeneğinin İncelenmesi
B seçeneği: "M bireylerinde mutlaka özellik geni bulunur."
M çaprazlamasını ayrıntılı olarak yazalım. Anne homozigot sağlam, yani iki tane büyük R genine sahip olabilir.
Çözümün devamı Solvi’de
9 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
