Kalıtsal Hastalık Soyağacı Analizi
Yayınlanma:
19. Popülasyonda görülme sıklığı yüksek olan kalıtsal bir hastalığın kalıtım şeklini belirlemek isteyen bir araştırmacı, bu hastalığın görüldüğü bir ailenin soyağacını aşağıdaki gibi çiziyor.
[Soyağacı şeması]
Sağlıklı dişi | Sağlıklı erkek
Hasta dişi | Hasta erkek
Bu hastalığın kalıtım şekliyle ilgili,
I. Hastalığın sadece erkek bireylerde ortaya çıkması, Y'ye bağlı çekinik alel ile kalıtıldığına işaret etmektedir.
II. Bu hastalık kesinlikle otozomal baskın alel ile kalıtılmaktadır.
III. Soyağacında hasta dişi birey bulunmamasına karşın bu hastalığa X'e bağlı çekinik alel yol açıyor olabilir.
yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I ve III
Soruda görsel içerik var: Soyağacı diyagramı. Üstte iki aile kolu birleşerek altta bir hasta erkek çocuk oluşturuyor. Birinci aile: Sağlıklı dişi (daire) ve Hasta erkek (kare) evleniyor, bir sağlıklı dişi ve bir hasta erkek çocukları oluyor. İkinci aile: Hasta erkek (kare) ve Sağlıklı dişi (daire) evleniyor, bir sağlıklı dişi ve bir sağlıklı erkek çocukları oluyor. En altta, birinci ailenin hasta erkek çocuğu ile ikinci ailenin sağlıklı dişi çocuğu evleniyor ve hasta bir erkek çocukları oluyor. Lejant: Daire (Sağlıklı dişi), İçi boyalı daire (Hasta dişi), Kare (Sağlıklı erkek), İçi boyalı kare (Hasta erkek).
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Sema, bugün seninle bir soyağacı sorusunu adım adım analiz edeceğiz.
Soyağacı Analizi
Soyağacına baktığımızda taralı bireylerin tamamının erkek olduğunu görüyoruz. Şimdi öncülleri bu bilgi ışığında test edelim.
Taralı kareler = Hasta erkekler
Boş daireler = Sağlıklı dişiler
Birinci öncülde hastalığın Y kromozomuna bağlı çekinik bir alel ile kalıtıldığı söyleniyor. Bunu kontrol edelim.
I. Öncül: Y'ye Bağlı Kalıtım
Y'ye bağlı kalıtımda, hasta bir babanın tüm erkek çocukları hasta olmalıdır. Ancak sağdaki ailede hasta bir babanın sağlıklı bir oğlu olduğunu görüyoruz.
Bu durum, hastalığın Y kromozomu ile taşınmadığını ispatlar. Yani birinci öncül yanlıştır.
❌ Yanlış: Hasta babanın sağlıklı oğlu olamazdı.
Şimdi üçüncü öncüle geçelim. Soyağacında hasta dişi olmasa da, hastalık X'e bağlı çekinik bir alel ile taşınıyor olabilir mi? Deneyelim.
III. Öncül: X'e Bağlı Çekinik Kalıtım
Hasta erkeklerin genotipine x küçük r y diyelim. Sağlıklı dişiler ise taşıyıcı ya da homozigot baskın olabilir.
| Birey | Genotip |
|---|---|
| Hasta Erkek | $X^r Y$ |
| Sağlıklı Dişi | $X^R X^R$ veya $X^R X^r$ |
Soyağacındaki tüm aileleri incelediğimizde bu kalıtım şeklinin verilere tam olarak uyduğunu görürüz. Örneğin, sol taraftaki sağlıklı anne taşıyıcı ise hasta bir erkek çocukları olabilir.
Çözümün devamı Solvi’de
7 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
