X kromozomuna bağlı çekinik kalıtım sorusu
Yayınlanma:
15. X kromozomuna bağlı çekinik (resesif) aktarımı yapılan bir karakter yönüyle erkek ve dişi bireylerin özelliği gösterip göstermeme durumuna göre genotip ve fenotipleri aşağıda verilmiştir. [Görsel: Genotip ve Fenotip tablosu] Bu karakter yönüyle yapılan bazı çaprazlamalar aşağıdaki gibidir. [Görsel: Çaprazlama tablosu] Buna göre oluşabilecek çocuklar ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisinin doğru olmayacağı söylenebilir? A) Tüm ailelerin renk körü çocukları olabilir. B) M bireylerinde mutlaka özellik geni bulunur. C) Sadece L bireyi dişilerde, kesinlikle taşıyıcı özellik gözlenmez. D) N bireyleri dişi ise taşıyıcı olma ihtimali %100'dür. E) K bireylerinin cinsiyeti erkek olmazsa renk körü hastalığı gözlenmez.
Soruda görsel içerik var: Üst kısımda dört farklı birey türünü gösteren bir tablo vardır: 1. kırmızı daire (genotip: $X^rX^r$, fenotip: renk körü), 2. beyaz daire (genotip: $X^RX^R$ veya $X^RX^r$, fenotip: sağlam veya taşıyıcı), 3. mavi kare (genotip: $X^rY$, fenotip: renk körü), 4. beyaz kare (genotip: $X^RY$, fenotip: sağlam). Alt kısımda ise dört farklı çaprazlama senaryosunu (K, L, M, N) gösteren bir tablo bulunur. Her sütun bir çaprazlamayı temsil eder (daireler dişileri, kareler erkekleri temsil eder).
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Zehra, seninle birlikte bu kalıtım sorusunu adım adım çözelim. Sorumuzda X kromozomuna bağlı çekinik olarak aktarılan renk körlüğü hastalığı ile ilgili çaprazlamalar verilmiş.
Renk Körlüğü Kalıtımı
İlk olarak renk körlüğü genini küçük r, sağlıklı olma genini ise büyük R ile gösterelim. Dişi bireyler iki tane X kromozomuna sahipken, erkek bireyler bir X ve bir Y kromozomuna sahiptir.
Tabloda verilen çaprazlamalara geçmeden önce, sembolleri tanımlayalım. İçi dolu pembe daire renk körü dişiyi, içi boş pembe daire sağlam veya taşıyıcı dişiyi, içi dolu mavi kare renk körü erkeği ve içi boş mavi kare ise sağlam erkeği temsil ediyor.
Şimdi ilk ailemiz olan K çaprazlamasını inceleyelim. Burada sağlam veya taşıyıcı bir anne ile sağlam bir babanın çaprazlandığını görüyoruz.
Çaprazlama K
Eğer anne taşıyıcı ise, yani genotipi X üzeri büyük R, X üzeri küçük r ise, bu aileden doğabilecek çocukların genotiplerini yazalım.
K Bireylerinin Olası Genotipleri
Burada E seçeneğini kontrol edelim. E seçeneğinde K bireylerinin cinsiyeti erkek olmazsa renk körü hastalığı gözlenmez deniyor. Gerçekten de kız çocuklarının hepsi sağlam olacağı için bu ifade doğrudur.
E Şıkkı: Doğrudur.
Sırada L çaprazlaması var. Burada renk körü bir anne ile renk körü bir babanın çaprazlanması söz konusudur.
Çaprazlama L
Bu çaprazlamadan oluşacak tüm dişi ve erkek çocukların genotiplerini inceleyelim. Anne sadece küçük r geni verebileceği için tüm çocuklar renk körü olacaktır.
L Bireylerinin Genotipleri
C seçeneğinde, sadece L bireyi dişilerde kesinlikle taşıyıcı özellik gözlenmez denmiş. Diğer ailelerin kız çocuklarında taşıyıcı olma ihtimali varken, L ailesinde kızlar sadece renk körü olabilir, taşıyıcı olamazlar. Dolayısıyla C şıkkı da doğrudur.
C Şıkkı: Doğrudur.
Çözümün devamı Solvi’de
8 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
