Ünsüz Yumuşaması Kuralı

Question

3. Türkçe sözcüklerin sonunda yumuşak ünsüzler (b, c, d, g) bulunmaz, sert ünsüzler (p, ç, t, k) bulunur. Böyle sözcükler, ünlü ile başlayan bir ek alınca sondaki sert ünsüzler yumuşar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcük bu kuralı örneklendirmemektedir?

A) Bugün sizlere geleneksel bir lezzet olan Laz böreği yapmanın püf noktalarını açıklayacağım.
B) Ekmeği hayatımızdan tamamen çıkararak kilo verme düşüncesinin yanlış olduğunu uzmanlar her fırsatta vurguluyor.
C) Aldığın bunca borcu zamanında ödeseydin millet sabahın bu kör vaktinde kapımıza dayanmazdı.
D) Oğlunun yurt dışı eğitimi için dişinden tırnağından artırdığı paraların çalındığını öğrenince sinir krizi geçirdi.
E) Şakayı hakaret boyutuna taşıyan öğrencilerini “Edebinizi takının!” diyerek sinirli bir şekilde uyardı.

Solvi · Accepted Answer

Merhaba Nisa, seninle birlikte bu güzel Türkçe sorusunu adım adım çözelim. Öncelikle sorumuzda tanımlanan ünsüz yumuşaması kuralını hatırlayalım. Sert ünsüzle biten bir sözcük, ünlü ile başlayan bir ek aldığında bu sert ünsüzler yumuşar. Şimdi seçeneklerdeki altı çizili kelimeleri tek tek inceleyelim ve kuralla karşılaştıralım. İlk olarak a seçeneği ile başlıyoruz. Böreği kelimesinin kökü börektir. Gördüğümüz gibi, kelimenin sonundaki ke ünsüzü, iyi ekini alınca yumuşak ge sesine dönüşmüştür. Yani burada yumuşama kuralı vardır. Şimdi b seçeneğindeki hayatımızdan kelimesine bakalım. Hayatımızdan kelimesinin kökü hayattır. Bu sözcük ünlüyle başlayan ımız ekini almasına rağmen, sonundaki te sesi yumuşamamıştır. Dilimizde yabancı kökenli bazı sözcüklerde yumuşama kuralı uygulanmaz. Burada bir ünsüz yumuşaması gerçekleşmediği için aradığımız cevap b seçeneğidir. Ancak emin olmak için diğer seçenekleri de inceleyelim.

Ünsüz Yumuşaması Kuralı

Animasyonlu Video Çözüm

Adım Adım Yazılı Çözüm

Ünsüz Yumuşaması Sorusunun Çözümü