Ünsüz Yumuşaması Kuralı

Selamlar. Bu soruda ünsüz yumuşaması kuralını ve bu kuralın istisnalarını inceleyeceğiz. Öncelikle soruda verilen tanıma bakalım.

Kuralımız şöyle: Çok heceli kelimelerin sonunda bulunan pe, çe, te, ke ünsüzleri, ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşayarak be, ce, de, ge veya yumuşak ge harflerine dönüşür.

Soru bizden hangi altı çizili sözcüğün bu kurala örnek oluşturmadığını bulmamızı istiyor. Yani ya yumuşama olmamış olmalı ya da kelime kök halindeyken bu ünsüzlerle bitmemeli.

A seçeneğindeki saklambaç sözcüğüne bakalım. Kelimenin kökü saklanmak ve baç ekidir. Burada aslında bir ünsüz değişimi vardır ancak p-ç-t-k yumuşaması kuralına doğrudan bir örnek olarak verilmemiş olabilir. Ancak asıl cevabımıza odaklanalım.

B seçeneğinde taksit sözcüğü var. Dikkat edin, taksit sözcüğü te ünsüzü ile bitmiş ancak yanında ünlüyle başlayan bir ek yok.

Ayrıca taksit kelimesi dilimize yabancı dilden geçmiştir. Bir ek gelseydi bile, örneğin taksiti deseydik, sonundaki te harfi yumuşamazdı. Çünkü yabancı kökenli kelimelerde genellikle yumuşama olmaz.

C seçeneğindeki geçit kelimesine bakalım. Kelimenin kökü geçmektir. Geç-mek fiiline -it eki gelmiştir.