Numaralanmış Cümlelerin Öge Sayısının Belirlenmesi

Merhaba Aslı, bu TYT Türkçe sorusunda numaralanmış cümlelerin öge sayılarını tek tek bularak hangisinde daha fazla öge olduğunu tespit edeceğiz.

Cümle ögelerini bulurken her zaman önce yüklemi, ardından özneyi ve daha sonra tümleçleri bulmalıyız. Kelime gruplarını, yani tamlamaları veya birleşik fiilleri asla bölmemeliyiz.

Ögeleri bulmak için yükleme soracağımız temel soruları hatırlayalım. Kim veya ne soruları özneyi; ne zaman, nasıl, ne kadar soruları zarf tümlecini; nereye, nerede, nereden soruları ise yer tamlayıcısını verir.

Şimdi birinci cümleyi inceleyelim. Sezon başı kampında sakatlanan genç oyuncu, en az altı hafta tedavi edilecek.

Bu cümlede yüklem, bir birleşik fiil olan tedavi edilecek ifadesidir. Kim tedavi edilecek diye sorduğumuzda, sezon başı kampında sakatlanan genç oyuncu cevabını alırız ve bu öznedir. Ne kadar tedavi edilecek sorusunun cevabı olan en az altı hafta ise zarf tümlecidir. Yani bu cümlede toplam üç öge vardır.

İkinci cümleye geçelim. Türk edebiyatına roman ve hikayeleriyle katkı sağlamış usta yazar, ölümünün kırkıncı yılında anıldı.

Burada yüklemimiz anıldı fiilidir. Kim anıldı diye sorduğumuzda, Türk edebiyatına roman ve hikayeleriyle katkı sağlamış usta yazar sıfat tamlaması grubunu elde ederiz, bu öznedir. Ne zaman anıldı sorusunun cevabı olan ölümünün kırkıncı yılında ise zarf tümlecidir. Dolayısıyla bu cümle de üç ögeden oluşur.

Üçüncü cümlemize bakalım. Son birkaç yıldır sayısı artan üçüncü nesil kahve dükkanları, Ankara'nın çeşitli semtlerinde açıldı.

Cümlenin yüklemi açıldı fiilidir. Ne açıldı diye sorduğumuzda, son birkaç yıldır sayısı artan üçüncü nesil kahve dükkanları söz grubunu buluruz ve bu öznedir. Nerede açıldı sorusuna ise Ankara'nın çeşitli semtlerinde cevabını alırız, bu da dolaylı tümleç yani yer tamlayıcısıdır. Bu cümle de toplam üç ögelidir.

Dördüncü cümleyi inceleyelim. Bilkent Uluslararası Tiyatro Günleri, davetli okul ve toplulukların gösteri ve atölye çalışmalarıyla bugün başlayacakmış.