Cümle Tamamlama ve Öge Dizilişi

Merhaba Muhammet, seninle birlikte bu güzel Türkçe ögeler sorusunu adım adım çözelim.

İlk olarak, soruda bizden ne istendiğini netleştirelim. Cümlemizin başlangıç kısmı verilmiş ve bizden bunu öyle bir tamamlamamız isteniyor ki, öge dizilişi özne, belirtili nesne, yer tamlayıcısı ve yüklem şeklinde olsun.

Bize verilen ilk parçayı inceleyelim. Çerkes, Abhaz, Gürcü, Laz ve Boşnak gibi yirmiye yakın etnik grubun ifadesi bir isim tamlamasının tamlayanıdır, yani bu parça kendisinden sonra gelecek olan kelimelerle bir tamlama grubu oluşturacaktır.

Şimdi şıkları tek tek inceleyerek öge analizlerini yapalım.

A şıkkıyla başlayalım. Cümleyi tamamlayıp tam halini tahtaya yazalım.

Bu cümlenin yüklemi öne çıkarıyor ifadesidir.

Öne çıkaran ne? Çerkes, Abhaz, Gürcü, Laz ve Boşnak gibi yirmiye yakın etnik grubun oluşturduğu gastronomik çeşitlilik. Bu kısım cümlenin öznesidir.

Kimi öne çıkarıyor? Düzceyi. Bu belirtili nesnedir. Nasıl öne çıkarıyor? başka hiçbir ile nasip olmayan özgünlükte bir mutfakla. Bu ise zarf tümlecidir. Dolayısıyla A şıkkı aradığımız diziliş değildir.

Şimdi B şıkkına geçelim ve onun da analizini birlikte yapalım.

Yüklemimiz oluşturuyor. Ne oluşturuyor? doğallık ve çeşitlilik. Bu cümlenin öznesidir. Neyi oluşturuyor? Çerkes ve benzeri etnik grubun yemekleriyle göz kamaştıran Düzce mutfağının temelini. Bu ise belirtili nesnedir.

Gördüğün gibi B şıkkında öge dizilişi belirtili nesne, özne ve yüklem şeklindedir. Bizim aradığımız diziliş bu değil.

C şıkkına göz atalım. Bu şıkta iki tane söz etmek fiilimsi grubu var ve cümle demektir ile bitiyor. Bu yapı isim cümlesi olup aradığımız karmaşık öge yapısına uymaz.