İşitme Algısı Paragraf Analizi
Yayınlanma:
14. I. İnsan kulağı, 20 ile 20.000 Hz arasındaki sesleri duyabilmektedir. Ses oluşturan dalga boyunun frekansı sesin perdesini belirler. Perde, ses bilgisi açısından önemlidir çünkü insanların konuşma sırasında seslerini ve seslerindeki duygularını ayırt etmede önemli rol oynar.
II. Yüksek frekanslı ses dalgası yüksek perde, düşük frekanslı dalgası ise düşük perde olarak algılanmaktadır. Yüksek perdeden sesler basilar zarın salyangozun oval penceresine yakın olan kısmının titreşmesine neden olurken düşük perdeden sesler ise diğer algısal bileşenleri uyarmaktadır.
III. Perde algısını açıklayan teorilerden biri "yer kuramı"dır. Yer kuramı, farklı perdeden seslerin farklı nöron setlerinde sinirsel ileti oluşturduğunu ve bunun sonucunda da işitme siniri içinde farklı fiberleri uyardığını ileri sürmektedir. Bu kuram, basilar zarın tamamını uyaran ve çok düşük perdeden olan seslerin algılanmasını açıklamakta yetersiz kalır çünkü düşük perdeden sesler düşük frekans formunda olduğundan işitme siniri ses dalgasının tepe yaptığı durumlarda senkronize bir şekilde tepki verir.
IV. Sıklık (frequency) veya zamansal (temporal) perde algısı kuramı, algılanan düşük perdeden seslerin işitme sinirinin uyarılma sıklığının analiz edilmesiyle gerçekleştiği tezini ortaya atmaktadır. Bu iki kuramın işaret ettiği mekanizmalar işitsel uyaranların taşıdığı bilgiyi kodlamaktadır.
V. Yüksek sesler, dalga boyundaki yüksek genlik ile belirlenmektedir. Yüksek ses dalgaları havada hareket ederken çok daha fazla basınç değişikliklerine neden olmaktadır. Bundan dolayı basilar zarında daha büyük bükülmelere neden olarak daha çok sayıda işitme nöronunun uyarılmasına neden olmaktadır.
İşitme algısı ile ilgili numaralanmış parçalardan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. parçada, perdenin somut bir fonksiyonuna yer verilmektedir.
B) II. parçada, yüksek perdeden seslerin yol açtığı bir duruma değinilmektedir.
C) III. parçada, yer kuramının izah etmekte eksiklik yaşadığı bir hususa temas edilmiştir.
D) IV. parçada, çözümlemeye dayalı bir tezden bahsedilmektedir.
E) V. parçada, işitme nöronlarının basilar zarda ortaya çıktığından söz edilmektedir.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Gülnur, bu tür ayrıntılı paragraf soruları üniversite sınavında sıkça karşımıza çıkar ve ciddi bir metin analizi yapmayı gerektirir.
Sorumuzda beş ayrı metin parçası verilmiş ve bu parçalardan hareketle seçeneklerden hangisinin söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor.
Soru Analizi
Amaç: Her seçeneği, ilgili numarayla eşleşen metin ile karşılaştırarak ilerlemek.
A seçeneği ile başlayalım. 'Birinci parçada, perdenin somut bir fonksiyonuna yer verilmektedir' denmiş.
Birinci metinden ilgili kısmı okuyalım ve iddianın doğru olup olmadığını kontrol edelim.
I. Metin: "...insanların konuşma sırasında seslerini ve seslerindeki duygularını ayırt etmede önemli rol oynar."
Eğer perde sayesinde sesleri ve konuşmadaki duyguları ayırt edebiliyorsak, bu, perdenin insanın duyu organlarıyla gözlemleyip kullanabildiği somut bir işlevidir.
Dolayısıyla bu ifade metinden kesinlikle çıkarılabilir, A seçeneğini eliyoruz.
B seçeneğine geçiyoruz. Burada 'İkinci parçada, yüksek perdeden seslerin yol açtığı bir duruma değinilmektedir' yazıyor.
İkinci metin bize şu süreci anlatıyor.
II. Metin: "Yüksek perdeden sesler basilar zarın ... titreşmesine neden olurken..."
Metindeki 'titreşmesine neden olurken' ifadesi, 'yol açtığı bir durum' veya 'sebep olduğu bir mekanizma' ile tam olarak aynı anlama gelir.
Bu nedenle B seçeneğindeki ifadeyi de metinden destekleyebiliyoruz.
C seçeneğini dikkatlice okuyalım. İfade, üçüncü parçada 'yer kuramı' adlı bir teorinin izah etmekte eksiklik yaşadığı bir hususa temas edildiğini vurguluyor.
Üçüncü metinde bu kuramla ilgili çok önemli bir cümle var.
III. Metin: "Bu kuram, ... seslerin algılanmasını açıklamakta yetersiz kalır..."
Burada 'izah etmek' ile 'açıklamak' kelimeleri tamamen eş anlamlıdır. Aynı şekilde 'eksiklik yaşamak' da 'yetersiz kalmak' demektir.
Çözümün devamı Solvi’de
12 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
