Fiilde Çatı ve Sözde Özne Kavramı
Yayınlanma:
4. İşi yapan gerçek bir öznenin bulunduğu fiillere etken fiil, işi yapan gerçek bir öznenin bulunmadığı fiillere ise edilgen fiil denir. Edilgen fiiller, fiil kök ya da gövdelerine "-l" veya "-n" eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Edilgen çatılı fiillerde özne, işi yapan değil, yapılan işten etkilenen durumundadır. Yani nesne görevindeki öge - gerçek özne belli olmadığından - özne görevini üzerine almakta ve sözde özne olmaktadır. Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne vardır? A) Cesur asker, hiç düşünmeden düşmanın üzerine atıldı. B) Hızla viraja giren aracın iki lastiği birden patlayıverdi. C) Yaralı kartal, köylüler tarafından yetkililere teslim edildi. D) Anahtarı bulabilmek için kapının önünde ceplerine bakındı.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Cemre, seninle birlikte bu Türkçe sorusunu çözelim. Bu soruda bizden, verilen tanıma göre hangi cümlede sözde özne bulunduğunu tespit etmemiz isteniyor.
Sözde Özne Nedir?
Tanımda da belirtildiği gibi, edilgen fiillerde işi yapan gerçek bir özne yoktur. Fiil kök veya gövdesine l veya n ekleri getirilir. Nesne durumundaki öge, özne görevini üstlenerek sözde özne olur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim. A seçeneğinde, Cesur asker, hiç düşünmeden düşmanın üzerine atıldı, denmiş.
Seçeneklerin İncelenmesi
A) Cesur asker, hiç düşünmeden düşmanın üzerine atıldı.
Burada yüklem atıldı fiilidir. Atılma eylemini gerçekleştiren cesur askerin kendisidir. Dolayısıyla bu fiil dönüşlüdür ve cesur asker gerçek öznedir. Bu seçeneği eliyoruz.
B seçeneğine bakalım: Hızla viraja giren aracın iki lastiği birden patlayıverdi.
B) Hızla viraja giren aracın iki lastiği birden patlayıverdi.
Burada yüklem patlayıverdi fiilidir. Patlayan nedir sorusuna aracın iki lastiği cevabını alırız ve bu gerçek öznedir. Fiilde edilgenlik eki de yoktur.
Çözümün devamı Solvi’de
5 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
