Cümlelerde Fiil Çatısı Analizi

Merhaba zümra, seninle birlikte bu Türkçe sorusunda cümlelerin fiilde çatı özelliklerini inceleyelim. Soruda bizden hangi seçenekteki ifadenin söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor. Sırayla cümlelerimizi analiz edelim.

İlk olarak birinci cümleyi inceleyelim. Akşam olunca çalıların arasına sakladığı kazmasını alıyor, gün ağarıncaya dek çalıları söküyor, koparıyor, toprağı kazıyordu.

Yüklemlere baktığımızda eylemleri gerçekleştiren gizli özne olan o yani gerçek bir özne vardır. İşi yapan belli olduğu için bu cümle öznesine göre etken çatılıdır. Dolayısıyla a seçeneği doğrudur.

Şimdi ikinci cümleye bakalım. Birden ormanlık alanda bir ses duyuldu.

Yüklemimiz olan duyuldu fiilinde edilgenlik eki olan u l eki vardır. Sesi duyan kişi belli değildir, ses burada sözde öznedir. Bu yüzden bu cümle öznesine göre edilgen çatılıdır. Dolayısıyla b seçeneği de doğrudur.