Dede Korkut Hikâyeleri Metninde Fiil Çatısı
Yayınlanma:
Dede Korkut Hikâyeleri, Türk dilinin ve kültürünün en köklü değerlerini bünyesinde barındırır (I). Bu hikâyelerdeki destansı anlatım ve dil özellikleri, millî kimliğimizi güçlendirmek amacıyla okullarımızda yeniden incelenmiştir (II).
Bu metinde numaralanmış fiillerin çatısıyla ilgili aşağıdakilerin hangisi doğrudur?
A) I numaralı fiil öznesine göre etken, nesnesine göre geçişsizdir.
B) I numaralı fiil öznesine göre edilgen, nesnesine göre geçişsizdir.
C) II numaralı fiil öznesine göre etken, nesnesine göre geçişlidir.
D) II numaralı fiil öznesine göre edilgen, nesnesine göre geçişlidir.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Ecrin, seninle birlikte bu Türkçe fiilde çatı sorusunu adım adım çözelim.
Fiilde Çatı İncelemesi
Sorumuzda bizden numaralanmış fiillerin çatı özelliklerini bulmamız ve doğru olan seçeneği belirlememiz isteniyor. Öncelikle çatı özelliklerini hatırlayalım. Bir fiili öznesine göre etken veya edilgen, nesnesine göre ise geçişli veya geçişsiz olarak inceleriz.
Çatı Özellikleri Hatırlatma
* Öznesine Göre:
* Etken: İşi yapan gerçek bir özne vardır.
* Edilgen: İşi yapan başkasıdır, cümlede sözde özne bulunur (-l, -n ekleri alır).
* Nesnesine Göre:
* Geçişli: Nesne alabilir (başına 'onu' kelimesi getirilebilir).
* Geçişsiz: Nesne alamaz (başına 'onu' kelimesi getirilemez).
Şimdi birinci fiilimizi yani barındırır kelimesini inceleyelim.
Birinci Fiil: "barındırır"
Cümle: "Dede Korkut Hikâyeleri, Türk dilinin ve kültürünün en köklü değerlerini bünyesinde barındırır."
Bu cümlenin yüklemi barındırır. Barındıran ne? Dede Korkut Hikâyeleri. Yani işi yapan özne bellidir ve gerçektir. Bu yüzden bu fiil öznesine göre etkendir.
* Öznesine Göre: Etken (Özne: Dede Korkut Hikâyeleri)
Şimdi nesnesine göre durumuna bakalım. Neyi barındırır? Türk dilinin ve kültürünün en köklü değerlerini. Cümlede belirtili nesne vardır. Ayrıca fiilin başına onu kelimesini getirdiğimizde 'onu barındırır' anlamlı olmaktadır. Dolayısıyla nesnesine göre geçişlidir.
* Nesnesine Göre: Geçişli (Örnek: Onu barındırır)
Böylece birinci fiil için etken ve geçişli sonucuna ulaştık. Seçeneklere baktığımızda A ve B seçeneklerinde birinci fiil için geçişsiz denmektedir. Bu yüzden A ve B şıklarını doğrudan eleyebiliriz.
Çözümün devamı Solvi’de
6 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
