Cümlelerin Ögeleri Analizi

Merhaba Kenan, bu güzel Türkçe dil bilgisi sorusunu birlikte inceleyelim ve ögelerini tek tek bularak doğru seçeneğe ulaşalım.

İlk cümlemiz olan 'İncecikten bir kar yağar, tozar Elif, Elif diye' dizesini inceleyerek işe başlayalım. Bu cümledeki yüklemleri belirleyelim.

Bu dizede iki adet yüklemimiz vardır: 'yağar' ve 'tozar'. Şimdi bu yüklemlerin öznelerini bulalım. Yağan ve tozan şey nedir? 'bir kar' ifadesidir. Yani 'bir kar' her iki yüklemin de ortak öznesidir. 'İncecikten' ve 'Elif, Elif diye' ifadeleri ise zarf tamlayıcılarıdır.

Böylece birinci cümlenin ögelerini şu şekilde listeleyebiliriz: İki yüklem, bir ortak özne ve iki zarf tamlayıcısı bulunuyor. Nesne ise bu cümlede kullanılmamıştır.

Şimdi ikinci cümlemiz olan 'Elif kaşlarını çatar, gamzesi sineme batar' dizesine geçelim ve yüklemleri belirleyelim.

Bu dizede de iki yüklemimiz var: 'çatar' ve 'batar'. İlk olarak 'çatar' yüklemine bakalım: Çatan kim? 'Elif', yani ilk öznemiz. Ne çatar? 'kaşlarını', yani belirtili nesnemiz. Şimdi 'batar' yüklemine bakalım: Batan ne? 'gamzesi', yani ikinci öznemiz. Nereye batar? 'sineme', yani yer tamlayıcımız.

İkinci cümlenin de ögelerini özetleyelim: İki yüklem, iki farklı özne, bir belirtili nesne ve bir yer tamlayıcısı bulunmaktadır. Bu cümlede zarf tamlayıcısı yoktur.