Cümle Ögeleri Analizi

Merhaba arkadaşlar. Bugün cümlede öge dizilişi ile ilgili bir soru çözeceğiz. Verilen cümlenin öge dizilişine özdeş olan seçeneği bulalım.

Önce sorudaki cümleyi inceleyelim. Bu; ovaya bakan iki küçük pencereli, kavak ağaçlarıyla tutturulmuş tavanından kuru otlar sarkan, tabanı toprak bir evdi.

Cümlenin yüklemini bulalım. Burada 'bir evdi' ifadesi tek başına yüklem değildir. Çünkü kendisinden önceki tüm ifadeler 'ev' isminin birer sıfatıdır.

Gördüğünüz gibi, 'ovaya bakan...' diye başlayan ve 'evdi' ile biten kısmın tamamı bir sıfat tamlamasıdır. Bu yüzden bölünemez bir bütün olarak yüklemdir.

Baştaki 'Bu' sözcüğü ise yükleme sorulan 'Kim?' veya 'Ne?' sorusunun cevabıdır ve öznedir. Yani cümlemiz Özne ve Yüklemden oluşmaktadır.

Şimdi seçenekleri aynı yöntemle inceleyelim. A seçeneğine bakalım. Romanın ilerleyen bölümlerinde, Ahmet Celal'in köylülerle hep olumsuz seyreden ilişkileri anlatılır.

Burada anlatılır yüklemdir. Anlatılan ne? Ahmet Celal'in hep olumsuz seyreden ilişkileri, bu öznedir. Nerede anlatılır? Romanın ilerleyen bölümlerinde, bu da yer tamlayıcısıdır. Yani bu cümle Yer Tamlayıcısı, Özne ve Yüklemden oluşur. Sorumuza uymaz.

B seçeneğine geçelim. Mehmet Ali'nin bana verilen odasına yerleşmem epey uzun sürdü.