Çıkrık Düzeneklerinde Kuvvet Kazancı
Yayınlanma:
12. Bir öğrenci, ağırlığı önemsenmeyen özdeş kasnakları ağırlığı önemsenmeyen özdeş silindirlere silindirin ve kasnakların merkez noktaları çakışacak biçimde takarak iki çıkrık tasarlıyor. Sonra ağırlığı önemsenmeyen özdeş çubukları, kasnakların yan yüzeyine dik olacak biçimde Şekil I'deki gibi; kasnakların dış yüzeyine dik olacak biçimde Şekil II'deki gibi takıyor. Bu çubukların uç noktalarına uygun doğrultuda kuvvet uygulayarak silindire sarılı ipin ucundaki kutuyu sabit süratle yukarı çıkarıyor. Daha sonra kutuyu daha az kuvvet uygulayarak sabit süratle yukarı çıkarmak için her iki çıkrıkta da bazı değişiklikler yapıyor.
Buna göre öğrenci;
I. kasnaklara taktığı çubukların yerine daha uzun çubuklar takmak,
II. kasnakların yerine yarıçapı daha küçük kasnaklar kullanmak,
III. silindirlerin yerine yarıçapı daha küçük silindirler kullanmak
işlemlerinden hangilerini yaptığında her iki çıkrıkta da kutuyu sabit süratle yukarı çıkarmak için uygulayacağı kuvvet azalır?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
Soruda görsel içerik var: İki ayrı çıkrık düzeneği (Şekil I ve Şekil II) gösterilmektedir. Her düzenek, bir yatay çubuk üzerine monte edilmiş iki kasnak, kasnaklara dik olarak takılmış kollar (çubuklar) ve bir silindir-ip mekanizması içermektedir. Şekil I'de çubuklar kasnağın yan yüzeyine, Şekil II'de ise dış yüzeyine dik gelecek şekilde takılmıştır. Düzeneklerin altında bir kutu ve üzerinde "Yer (yatay)" ibaresi bulunmaktadır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Huriye! Seninle birlikte bu güzel çıkrık sorusunu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
Çıkrık Sistemlerinde Kuvvet Kazancı
Öncelikle her iki sistemde de geçerli olan çıkrık formülümüzü hatırlayalım. Bir çıkrıkta tork dengesi nasıl yazılır?
Burada efe uygulanan kuvvet, büyük re kuvvet kolu yani dönme eksenine olan uzaklıktır. Pe yükün ağırlığı, küçük re ise yük kolu yani silindirin yarıçapıdır.
$$\begin{aligned} F &: \text{Uygulanan Kuvvet} \\ R &: \text{Kuvvet Kolu} \\ P &: \text{Yük (Kutunun Ağırlığı)} \\ r &: \text{Yük Kolu (Silindir Yarıçapı)} \end{aligned}$$
Amacımız kutuyu daha az kuvvetle, yani efi azaltarak yukarı çıkarmaktır. Efi yalnız bırakırsak formülümüzü şöyle yazabiliriz.
Bu eşitliğe göre, uygulanan efe kuvvetini azaltmak için ya büyük re kuvvet kolunu artırmalıyız ya da küçük re yük kolunu azaltmalıyız.
Şimdi birinci öncülü inceleyelim. Kasnaklara daha uzun çubuklar takmanın etkisini bulmak için Şekil birdeki çubukların konumuna bakalım.
Öncül I: Daha Uzun Çubuklar Takmak
Şekil birde çubuklar yan yüzeye dik, yani dönme eksenine paralel olarak takılmıştır. Kuvvet ucuna uygulandığı için, dönme eksenine olan dik uzaklık yani kuvvet kolu sadece kasnağın yarıçapına eşittir.
Dolayısıyla, Şekil birdeki çubukların boyunu uzatmak, kuvvet kolunu değiştirmeyecektir. Bu yüzden Şekil birde kuvvet azalmaz.
Çözümün devamı Solvi’de
7 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye