Yer Tamlayıcıları ve Sözcük Grupları

Merhaba! Bu soruda numaralanmış cümlelerdeki yer tamlayıcılarını, yani dolaylı tümleçleri inceleyeceğiz ve şıklardaki ifadelerin hangisinin yanlış olduğunu bulacağız.

Önce birinci cümleye bakalım. 'Toplumumuzun dokusunda hem Batı'nın hem Doğu'nun izleri vardır.' cümlesinde 'vardır' yüklem. Nerede vardır? 'Toplumumuzun dokusunda'.

A şıkkı bu yer tamlayıcısında belirtili isim tamlaması olduğunu söylüyor. 'Toplumumuzun dokusu' ifadesinde hem tamlayan hem tamlanan ek almıştır, yani bu bir belirtili isim tamlamasıdır. A şıkkı doğrudur.

İkinci cümlede yer tamlayıcısı 'Hastanın beyin görüntülerinde' ifadesidir. B şıkkı burada edat olduğunu söylüyor. Ancak 'gibi' kelimesi yüklem grubunda yer alıyor, yani yer tamlayıcısının içinde değil. Ancak dikkatli bakarsak, yer tamlayıcısı sadece 'görüntülerinde' değil, 'tıpkı sizinki gibi küçük ve önemsiz bir kitle' ifadesi nesnedir.

Fakat burada bir düzeltme yapalım. 'Gibi' edatı öge dizilişinde yer tamlayıcısının içinde kalmıyor. Cümleyi ögelerine ayırdığımızda 'görülüyor' yüklem, 'küçük ve önemsiz bir kitle' özne, 'beyin görüntülerinde' yer tamlayıcısıdır. B şıkkı bu haliyle şüpheli görünüyor ama diğer şıklara da bakalım.

Üçüncü cümleye geçelim. 'Bırakılması güç olan bazı alışkanlıklarda ailelerimizin tepkileri de etkilidir.' cümlesinde yer tamlayıcısı 'Bırakılması güç olan bazı alışkanlıklarda' kısmıdır.

C şıkkı burada sıfat-fiil olduğunu söylüyor. 'Olan' kelimesindeki 'an' eki bir sıfat-fiil ekidir. Dolayısıyla C şıkkı kesinlikle doğrudur.