X kromozomuna bağlı kalıtım soy ağacı
Yayınlanma:
19. Aşağıdaki soyağacında X kromozomunda çekinik bir alelle kalıtılan bir özelliğin bir ailedeki kalıtım seyri verilmiştir.
[Soyağacı görseli]
⚪: Sağlıklı dişi
⬜: Sağlıklı erkek
⚫: Hasta dişi
◼: Hasta erkek
Bu soyağacında numaralanmış fenotipi bilinmeyen bireylerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) 1 numaralı bireyde ilgili alel kesin bulunur.
B) 2 numaralı birey babasından ilgili aleli almıştır.
C) 3 numaralı bireyden kız çocuğuna ilgili alel aktarılmamıştır.
D) 4 numaralı bireyde ilgili alel kesin bulunur.
E) 5 numaralı bireyin ilgili özelliği fenotipinde gösterme olasılığı vardır.
Soruda görsel içerik var: Bir soyağacı diyagramı verilmiştir. Kareler erkek bireyleri, daireler dişi bireyleri temsil eder. İçi dolu olanlar hasta, boş olanlar sağlıklıdır. 1 numaralı birey sağlıklı bir dişidir, 2 numaralı birey sağlıklı bir dişidir, 3 numaralı birey sağlıklı bir erkektir, 4 numaralı birey sağlıklı bir dişidir, 5 numaralı birey sağlıklı bir erkektir. Şemada ayrıca hasta bir kız çocuğu da mevcuttur. Üzerinde el yazısı ile alel gen sembolleri (R, r, e) ve cinsiyet kromozomları (XX, XY) ile ilgili notlar bulunmaktadır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Selam Ayşenur, gel bu soyağacı sorusunu birlikte inceleyelim. Soruda X kromozomunda çekinik olarak taşınan bir özelliğin kalıtımı verilmiş.
X'e Bağlı Çekinik Kalıtım
Öncelikle karakterleri belirleyelim. Hasta olanları küçük r, sağlıklı olanları büyük r ile temsil edelim. Hasta bir erkek x üzeri küçük r ye harfine sahiptir.
Soyağacına baktığımızda, en alttaki dişi bireyin hasta olduğunu görüyoruz. Bu durumda babası olan üç numaralı bireyden mutlaka küçük r alelini almış olmalıdır.
Ancak bir dakika, eğer özellik X'e bağlı çekinik ise, üç numaralı sağlıklı bir erkek ancak büyük r taşıyabilir. Oysa kızı tam hasta ise babadan mutlaka küçük r almalıydı.
Hadi diğer öncülleri inceleyerek hatayı bulalım. Bir numaralı anne sağlıklı görünüyor ama bir oğlu hasta. Bu durumda anne mutlaka taşıyıcı olmalıdır, yani ilgili alel onda bulunur. Bu ifade doğrudur.
Seçenek Analizi
A) 1 numaralı bireyde alel bulunur: Doğru ($X^R X^r$)
Çözümün devamı Solvi’de
4 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
