Torricelli Deneyi ve Etki Eden Faktörler
Yayınlanma:
Torricelli Deneyi: İtalyan bilim insanı Torricelli; deniz seviyesinde ve $0 \text{ °C}$ sıcaklıkta, yaklaşık $1$ metre uzunluğundaki bir ucu açık cam tüpü tamamen civa ile doldurmuştur. Tüpün açık ucunu kapatarak civa dolu bir kaba daldırmış ve ardından ucu tekrar açmıştır. Bu işlem sonucunda tüpteki civa seviyesinin bir miktar alçalarak $76 \text{ cm}$ hizasında sabitlendiği ve tüpün üst kısmında bir boşluk oluştuğu gözlenmiştir. Kaptaki civa yüzeyine etki eden açık hava basıncı, sıvıların basıncı iletme özelliği sayesinde tüp içindeki civayı dengede tutmuştur. Böylece açık hava basıncının değeri, tüpteki $76 \text{ cm}$ yüksekliğindeki civanın oluşturduğu sıvı basıncına eşitlenmiştir. Buna göre, I. Deneyin $0 \text{ °C}$'ta deniz seviyesinden daha yüksek bir yerde yapılması, II. Deneyin deniz seviyesinde $0 \text{ °C}$'ta farklı cins bir sıvı kullanılarak yapılması, III. Deneyin deniz seviyesinde daha kalın bir cam tüp kullanılarak yapılması durumlarından hangilerinde kaptaki sıvıya etki eden açık hava basıncı değeri, bu Torricelli deneyinde elde edilen sonuçtan farklı olur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III
Soruda görsel içerik var: Deney düzeneğini gösteren bir görselde; bir cam tüp, tüpün içinde civa sütunu, tüpün üst kısmında boşluk, civa dolu bir kap ve $76 \text{ cm}$ yüksekliği belirtilmiştir. Oklarla 'Boşluk', 'Cam tüp', 'Civa' ve '$76 \text{ cm}$' şeklinde etiketlemeler yapılmıştır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba ECRİNBAHAR, seninle birlikte bu güzel basınç sorusunu çözelim. İlk olarak, Torricelli deneyinin temel prensibini ve açık hava basıncını hatırlayalım.
Torricelli Deneyi ve Açık Hava Basıncı
Torricelli, sıfır derece sıcaklıkta deniz seviyesinde yaptığı bu deneyde, açık hava basıncının, yetmiş altı santimetre yüksekliğindeki civanın uyguladığı sıvı basıncına eşit olduğunu bulmuştur.
Şimdi bizden ne istendiğine çok dikkat edelim. Soru bize, tüpteki sıvı yüksekliğinin değil, kaptaki sıvıya etki eden açık hava basıncı değerinin hangi durumlarda farklı olacağını soruyor. LGS sınavlarında bu ayrıntı çok sık sorulan bir tuzaktır.
Çok Önemli Bir Tuzak!
Şimdi birinci öncülü inceleyelim. Deneyin sıfır derecede deniz seviyesinden daha yüksek bir yerde yapılması durumu. Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça, üzerimizdeki hava tabakası incelir ve açık hava basıncı azalır.
I. Öncülün Analizi
Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça açık hava basıncı ($P_{\text{açık}}$) azalır.
Gördüğümüz gibi, yüksek bir yerde açık hava basıncının kendisi değiştiği için, kaptaki sıvıya etki eden açık hava basıncı değeri de yetmiş altı santimetre cıvadan farklı olacaktır. Yani birinci öncül aradığımız durumlardan biridir.
Çözümün devamı Solvi’de
5 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye