Torricelli Deneyi ve Basınç Kavramı
Yayınlanma:
87. Bilim insanı Torricelli (Toriçelli) açık hava basıncının, cıva basıncı karşılığını bulmak için aşağıdaki deneyi yapmıştır.
* 0°C'de deniz seviyesinde bir tarafı kapalı, bir metre uzunluğundaki cam boruyu cıva ile doldurmuştur.
* Borunun ağzını kapatıp ters çevirmiştir.
* Boruyu cıva dolu kabın içine daldırıp ağzını açtığında boru içindeki cıvanın bir kısmının kabın içine boşaldığını ve boruda 76 cm yüksekliğinde cıva kaldığını gözlemlemiştir.
Öğretmen, bu bilgiler doğrultusunda gerekli önlemleri aldıktan sonra deniz seviyesinde 0°C'de aşağıdaki düzeneği kurmuştur.
(Görselde 100 cm uzunluğunda, K noktası işaretli cam boru bulunmaktadır)
1. işlem: Cam borunun en altındaki K noktasından boruya zarar verilmeden bir delik açılmış ve bu deliği oyun hamuru ile kapatmıştır.
2. işlem: Cam boruyu cıvayla doldurmuş ve parmağı ile ağzını sıkıca kapatıp alttaki oyun hamurunu çıkartmıştır.
Yapılan bu deneyle ilgili,
I. Cıva basıncı açık hava basıncından fazla olduğu için cıvanın bir kısmı K noktasından yere dökülür.
II. Bu düzenek deniz seviyesinden daha yüksek bir yere götürülürse K noktasından yere dökülmez.
III. Yoğunluğu cıvadan daha az olan bir sıvı kullanılırsa K noktasından akan sıvı miktarı cıvaya göre daha az olur.
gözlemlerinden hangileri doğru olur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II ve III
Soruda görsel içerik var: Görsel iki kısımdan oluşmaktadır. Sağ üstte standart bir Torricelli deney düzeneği (deniz seviyesinde 76 cm cıva sütunu, boşluk ve cıva çanağı) bulunmaktadır. Sol tarafta ise bir elin tuttuğu 100 cm'lik cam boru gösterilmiştir; borunun alt kısmında bir 'K noktası' işaretlenmiş ve bu borunun üzerinde bir işlem süreci tanımlanmıştır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Çiğdem, Torricelli deneyini temel alan bu basınç sorusunu birlikte adım adım inceleyelim.
Torricelli Deneyi ve Açık Hava Basıncı
Öncelikle temel bilgimizi hatırlayalım. Deniz seviyesinde ve sıfır derece santigratta, açık hava basıncı yetmiş altı santimetre yüksekliğindeki cıva sütununun basıncına eşittir.
Öğretmenin kurduğu düzenekte ise borunun boyu tam yüz santimetredir ve boru tamamen cıva ile doludur.
Şimdi K noktasındaki basınçları karşılaştıralım. Borunun iç tarafında yüz santimetre yüksekliğinde cıva baskısı vardır.
K noktasının dış tarafında ise açık hava basıncı yani yetmiş altı santimetre cıva basıncı etki etmektedir.
Gördüğümüz gibi, iç basınç dış basınçtan daha büyüktür. Bu yüzden boru açıldığında cıva K noktasından dışarı akacaktır.
Bu durumda birinci ifade, yani cıva basıncı açık hava basıncından fazla olduğu için cıva dökülür ifadesi doğrudur.
✅ I. Doğru
İkinci ifadeyi inceleyelim. Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldığında atmosfer yoğunluğu azaldığı için açık hava basıncı da azalır.
Yükseklik Etkisi
Çözümün devamı Solvi’de
8 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
