Torricelli Deneyi ve Basınç Etkileri
Yayınlanma:
10. Sıcaklık ve deniz seviyesine olan yükseklik arttıkça açık hava basıncı azalır. Açık hava basıncı üzerine yaptığı deneyleriyle bilinen Torricelli deniz seviyesinde ve $0^{\circ}\text{C}$ sıcaklıkta 1 m uzunluğundaki bir cam boruyu ağzına kadar cıva ile doldurur. Borunun ağzını kapatarak cıva dolu çanağın içine ters çevirip daldırdıktan sonra cam borunun ağzını açar. Cam boruda denge sağlandığında, Torricelli cıva yüksekliğini 76 cm olarak ölçer. Torricelli deneyinde cam borudaki cıvanın tamamen boşalmamasının nedeninin açık hava basıncının, cıva çanağına uyguladığı basınç olduğunu keşfeder. Bir araştırmacı, Torricelli deney düzeneğinde ve deneyin yapıldığı şartlarda bazı değişiklikler yaparak elde edebileceği sonuçları deneyleri yapmadan önce çizimle gösteriyor. Buna göre araştırmacının yaptığı çizimlerden hangisi yanlıştır? (Kullanılan cıvanın sıcaklığının değişmediği ve genleşmediği kabul edilmektedir.)
A) [Görsel: Deniz seviyesinde, yoğunluğu cıvadan farklı olan sıvı, yükseklik 82 cm]
B) [Görsel: Rakım 1000 m, 0 °C, yükseklik 70 cm]
C) [Görsel: Deniz seviyesinde, 20 °C, yükseklik 74 cm]
D) [Görsel: Deniz seviyesinde, 0 °C, zikzaklı boru, yükseklik 76 cm]
Soruda görsel içerik var: Soru, bir ana görsel ve dört farklı deney düzenek çiziminden oluşur. Ana görsel standart Torricelli deneyini (deniz seviyesi, 0 °C, 76 cm cıva sütunu) gösterir. A seçeneğinde cıvadan daha yoğun bir sıvı kullanılmış ve yükseklik 82 cm gösterilmiştir. B seçeneğinde rakım 1000m'de 70 cm cıva yüksekliği gösterilmiştir. C seçeneğinde 20 °C sıcaklıkta 74 cm cıva yüksekliği gösterilmiştir. D seçeneğinde deniz seviyesinde, 0 °C'de zikzaklı bir boru içinde 76 cm yükseklik gösterilmiştir.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba arkadaşlar! Bugün birlikte Torricelli deneyini ve açık hava basıncını etkileyen faktörleri inceleyeceğiz. Sorumuzda hangisi yanlıştır diye soruluyor.
Torricelli Deneyi ve Açık Hava Basıncı
Öncelikle temel prensibi hatırlayalım. Açık hava basıncı, sıvı basıncı ile dengelenir. Yani P sıfır eşittir h çarpı d çarpı g formülünü kullanırız.
Burada h sıvı yüksekliğini, d sıvının yoğunluğunu ifade eder. Açık hava basıncı sabitken, yoğunluk artarsa yükseklik azalır, yoğunluk azalırsa yükseklik artar.
Şimdi şıkları tek tek inceleyelim. A şıkkında cıvadan daha yoğun bir sıvı kullanılmış.
A Şıkkı İncelemesi
Ancak görselde yüksekliğin seksen iki santimetre olduğu gösterilmiş. Yoğun sıvı kullanıldığında yüksekliğin yetmiş altıdan küçük olması gerekirdi. Bu yüzden A şıkkındaki çizim hatalıdır.
Diğer şıklara da hızlıca bakalım. B şıkkında bin metre rakıma çıkılmış. Yukarı çıkıldıkça açık hava basıncı azalır, dolayısıyla yükseklik de azalır.
B Şıkkı İncelemesi
Yetmiş santimetre olarak gösterilmesi doğrudur.
Çözümün devamı Solvi’de
6 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye