Tibetlilerin Yüksek Rakım Adaptasyonu
Yayınlanma:
14. Tibetliler 4000 metreyi aşan bir yükseklikte yaşıyorlar ve deniz seviyesine oranla %40 daha az oksijen içeren havayı solumaya alışkınlar. Yüzyıllar içerisinde vücutları, her nefeste daha fazla havayı solumayı mümkün kılan geniş göğüs kafesleri ve daha büyük akciğer kapasiteleri geliştirerek bu düşük oksijenli ortamda yaşamanın zorluklarını telafi etmiştir. Düşük rakımlarda yaşarken bile Tibetliler bu özelliklerini koruyabiliyor. Araştırmacılar, bu özelliklerin çoğunun basit fenotipik farklılıklar (örneğin, düşük rakıma inince normale dönecek şekilde) olmadığını keşfetmiştir. Bu genetik değişikliklerden bir tanesi, DNA'nın EPAS1 olarak bilinen bir bölümünde gerçekleşmiştir. Bu protein oksijeni algılar ve kırmızı kan hücrelerinin üretimini kontrol eder. Sıradan insanlar gibi oksijenden yoksun bırakıldıklarında Tibetlilerin aşırı kırmızı kan hücresi üretememelerinin nedeni budur. Tibetlilerin düşük rakımda yaşayan akrabaları olan Han Çinlileri bu genetik özellikleri paylaşmıyor. İki grup yaklaşık 3000 yıl önce birbirinden ayrılmış; bu da adaptasyonların ortalama 100 nesilde oluştuğu anlamına geliyor. Tibetlilerin sahip olduğu bu özellikten yola çıkarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz? A) Tibetlilerin DNA'larının bir bölümünde gerçekleşen bu durum bir mutasyondur. B) Tibetlilerin sahip olduğu bu özellik yaşam alanlarına uyumlarını sağlayan bir adaptasyondur. C) Adaptasyonlar uzun sürede gerçekleşen kalıtsal değişikliklerdir. D) Tibetlilerde görülen Han Çinlilerinde görülmeyen bu özellik genlerin işleyişinde meydana gelmiştir.
Soruda görsel içerik var: Metnin sağ üst tarafında dağlık bir arazide ellerini havaya kaldırmış, geleneksel kıyafetler içinde koşan veya zıplayan bir grup Tibetli insanı gösteren renkli bir fotoğraf bulunmaktadır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Selam Melis, bu biyoloji sorusunda Tibetlilerin yüksek rakıma uyum sağlama sürecini ve genetik temellerini inceleyeceğiz.
Tibetlilerde Adaptasyon ve Genetik
Metinde Tibetlilerin dört bin metrenin üzerindeki düşük oksijenli ortama uyum sağladığı, göğüs kafeslerinin genişlediği ve akciğer kapasitelerinin arttığı belirtiliyor.
Öne Çıkan Bilgiler
- Ortam: 4000m+ yükseklik, %40 daha az oksijen.
- Fiziksel Değişim: Geniş göğüs kafesi, büyük akciğer kapasitesi.
- Kalıtımsallık: Düşük rakımda bile bu özellikleri koruyorlar.
Ayrıca araştırmacılar, bu durumun DNA'nın E P A S bir bölümündeki genetik bir değişiklikten kaynaklandığını keşfetmişler. Bu çok önemli bir ipucu.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim. Önce adaptasyon ve modifikasyon farkını hatırlayalım.
| Özellik | Adaptasyon | Modifikasyon |
|---|---|---|
| Gen Yapısı | Değişir (Mutasyon) | Değişmez |
| Gen İşleyişi | Kalıtsaldır | Değişir |
| Kalıtsallık | Kalıtsaldır | Kalıtsal Değildir |
A seçeneği, DNA'daki bu değişikliğin bir mutasyon olduğunu söylüyor. Genetik yapıda meydana gelen ve nesilden nesile aktarılan bu değişimler evet, mutasyon sonucudur. Bu ifade doğrudur.
B seçeneği, bu durumun bir adaptasyon olduğunu belirtiyor. Canlının bulunduğu ortamda yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklere adaptasyon diyoruz, bu da doğrudur.
Çözümün devamı Solvi’de
5 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye