Ses Olayları Soru Analizi

Merhaba Melek, seninle birlikte bu güzel ses bilgisi sorusunu adım adım çözelim. Parçada geçen ses olaylarını kelimeler üzerinden bularak şıklarımızı eleyeceğiz.

İlk olarak kaynaştırma ünsüzünü arayalım. Parçanın ilk kelimesi olan kimseyi sözcüğüne bakalım. Kimse kelimesine belirtme durumu eki gelirken araya ye kaynaştırma harfi girmiştir. Aynı şekilde yanına derken de ne kaynaştırma harfini görüyoruz. Dolayısıyla kaynaştırma ünsüzü vardır ve a seçeneğini eliyoruz.

Şimdi de diyelim kelimesini inceleyelim. Bu kelimenin kökü demek fiilidir. Demek fiiline istek kipi eki gelirken, de fiilindeki geniş ünlü olan e sesi, ye kaynaştırma harfinin daraltıcı etkisiyle daralarak i sesine dönüşmüştür. Bu bir ünlü daralmasıdır. Böylece b seçeneğini de elemiş oluyoruz.

Sıradaki ses olayımız ünsüz sertleşmesi. Parçadaki susturup sözcüğüne bakalım. Susmak fiili sert ünsüzlerden olan se harfiyle biter. Bu fiile gelen dur eki, se sert ünsüzünün etkisiyle sertleşerek tur şekline dönüşmüştür. Yani bir ünsüz sertleşmesi gerçekleşmiştir. C seçeneğini de eliyoruz.