Romanlarda Bakış Açısı ve İçerik Eleştirisi
Yayınlanma:
20. Hiç kuşku yok ki roman, çeşitli bilim dallarıyla ilişki hâlindedir. Yazar, romanını kaleme alırken başta sosyal bilimler olmak üzere, çeşitli bilim dallarının veri ve birikimlerinden yararlanabilir. Bununla birlikte okuru iyiden iyiye sıkacak teknik detaylara girişmemelidir. Okur, bir tarih veya fen kitabıyla değil de bir edebiyat eseriyle muhatap olmak isteyecektir ki bu, onun en doğal hakkıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada eleştirilen bakış açısıyla yazılmıştır?
A) Benito, giderek adamlıktan çıkmış, bataklığın bir parçası hâline gelmişti. Hangi ruh çelişmesiyle yurdundan bırakıp buralara savrulduğu, bir mağaraya sığındığı, korkunç bataklıkla nasıl bu kadar içli dışlı olabildiği ancak şimdi, bu kesin yönsüzlükte, cıvık bir tekdüzenin karışıklığında hiç duraklamaksızın gidişinden biraz seziliyordu.
B) Buraya padişah bir mutasarrıf mı yolladı? Mutasarrıf bizim gidişatımızı bilemez. Öğrenene kadar da epey zaman geçer. Âyân valiye, mutasarrıfa yol gösterecek; "Bu memleketten şu kadar ekin hâsıl olur, fazla istedin! Şu madenlerden şu kadar yük cevher çıkar. Madenleşlik nizamı şöyledir. Filânca sipahinin dirliği şuna düşer!" diye akıl verecek.
C) Oda orta büyüklükteydi. Sık kafeslere rağmen ferahtı, şirindi. Abdülkerim Bey buraya her gelişinde duyduğu yürek rahatlığına, derin iyimserliğe hep şaşıyordu. Neydi özelliği? Arslan yatağından bilinir. Baksana ne alaturkadır burası ne de alafranga. Su katılmamış Osmanlı döşemesi...
D) İçinde telefon bulunan dolabın kapısı az aralık kalmıştı. Pencere camları terlediğinden dışarısı bulanık görünüyordu. Kaç yıl önce minare yapmak için getirilip cami duvarı dibine yığılan kavak direklerinin üzerini kar kaplamıştı. Birkaç çocuk Sağırdere'nin buzları üzerinde kaymaca oynuyorlar, itişiyorlardı.
E) Uzakta İncegeliş Dağları saman dumanı gibi, boğum boğumdu. Dağ kısmı, arada, uzak görünür; arada, yakın... İncegeliş Dağlarının bir ucu Samsun... Bir ucu Ankara... Bilenler böyle der. Mustafa, o dağlara doğru akan Devrez Çayı'nı görmüştü. "Koca su... Yiğit bir su..."
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Halime, seninle birlikte bu Türkçe paragraf sorusunu adım adım inceleyelim.
Soru Analizi
Öncelikle sorumuzun bizden ne istediğini anlamak için paragrafı dikkatlice okuyalım.
Paragrafın Özeti
- Roman, çeşitli bilim dallarıyla ilişki kurabilir.
- Ancak okuru sıkacak teknik detaylara girilmemelidir.
- Okur, bir tarih veya fen kitabı değil, edebiyat eseri okumak ister.
Paragraftaki en önemli kısım, yazarın roman yazarken teknik detaylardan kaçınması gerektiğidir.
Eleştirilen Bakış Açısı:
*Edebi bir eserde, okuyucuyu boğacak derecede kuru, teknik, tarihi ya da bilimsel bilgilere ve açıklamalara yer verilmesi.*
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek, hangisinde bu eleştirilen bakış açısının, yani aşırı teknik ve kuru bilgi aktarımının bulunduğunu belirleyelim.
Seçeneklerin İncelenmesi
A seçeneğine bakalım. Benito'nun ruh halinden ve bataklıktaki durumundan bahsediliyor.
A Seçeneği:
*"Benito, giderek adamlıktan çıkmış, bataklığın bir parçası hâline gelmişti. Hangi ruh çelişmesiyle..."*
Bu seçenek tamamen psikolojik tahliller içeren, sanatsal ve edebi bir anlatıma sahiptir. Herhangi bir teknik detay barındırmaz.
Değerlendirme:
- Tamamen edebi ve sanatsal bir üslup.
- Psikolojik tahliller ön planda.
- Teknik detay barındırmaz.
Şimdi B seçeneğini ele alalım. Buradaki ifadelere dikkat edelim.
B Seçeneği:
*"Buraya padişah bir mutasarrıf mı yolladı? ... Bu memleketten şu kadar ekin hâsıl olur... Şu madenlerden şu kadar yük cevher çıkar. Madenkeşlik nizamı şöyledir. Filânca sipahinin dirliği şuna düşer! diye akıl verecek."*
B seçeneğindeki metinde geçen ifadelere odaklanalım: Madenkeşlik nizamı, sipahinin dirliği gibi kavramlar, idari ve teknik tarihi bilgiler içermektedir.
Teknik ve Tarihi Detaylar:
- *"ekin hâsıl olur"* (tarımsal üretim verisi)
- *"madenlerden şu kadar yük cevher çıkar"* (madencilik verisi)
- *"Madenkeşlik nizamı şöyledir"* (kanun, yönetmelik detayı)
- *"sipahinin dirliği şuna düşer"* (tımar sistemi teknik bilgisi)
Bu anlatım, edebi bir romandan ziyade bir tarih, hukuk veya maliye kitabından alınmış teknik bilgilere benzemektedir. Tam da paragrafta eleştirilen durum budur.
Sonuç:
Bu parça, okuyucuyu edebi bir hazdan uzaklaştırıp adeta bir tarih veya idari yönetim el kitabı okuyormuş hissiyatı yaratmaktadır. Dolayısıyla eleştirilen bakış açısıyla yazılmıştır.
Çözümün devamı Solvi’de
9 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
