Polipeptit Sentezi ve Genetik Kod

Merhaba Çağan, seninle birlikte bu biyoloji sorusunu çözelim. Sorumuz, prokaryotik ve ökaryotik canlılarda gerçekleşen polipeptit senteziyle ilgili yanlış olan ifadeyi bulmamızı istiyor.

Hemen A seçeneği ile başlayalım. A şıkkında, polipeptidin amino asit dizisine bakılarak, onu kodlayan D N A'nın tüm nükleotit dizisinin kesin olarak belirlenebileceği söylenmiş. Bu ifadeyi detaylıca inceleyelim.

Doğada yirmi çeşit amino asit bulunurken, bunları şifreleyen altmış bir çeşit anlamlı kodon vardır. Yani, bir amino asit birden fazla farklı kodon tarafından şifrelenebilir. Bu duruma genetik kodun dejenere olması denir.

Örneğin, glutamik asit amino asidi hem G A A hem de G A G kodonları ile şifrelenebilir. Amino asit dizisinde glutamik asit gördüğümüzde, D N A'daki asıl şifrenin hangisi olduğunu kesin olarak bilemeyiz.

Ayrıca ökaryotlarda D N A üzerinde protein kodlamayan intron bölgeleri bulunur. Bu bölgeler R N A işlenmesi sırasında kesilip atılır. Dolayısıyla sentezlenen polipeptitten yola çıkarak D N A'nın tüm nükleotit dizisini kesin olarak bulamayız. Bu yüzden A seçeneği yanlıştır.

Şimdi diğer şıkları da inceleyerek bilgilerimizi pekiştirelim. B şıkkında, bir canlıya ait genetik bilginin başka bir canlıda da aynı polipeptit sentezinde kullanılabileceği belirtilmiş.