Otozomal Kalıtım Kanıtları

BiologyGeneticsZorYKS

Yayınlanma:

20. İnsanlara ait aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen birey belirli bir karakter bakımından çekinik fenotipte olup diğer tüm bireyler baskın fenotiptedir. Buna göre ilgili çekinik özelliğin X'e bağlı değil de otozomal kalıtılabileceğini I. 1 numaralı birey baskın fenotipte iken 2 numaralı bireyin çekinik fenotipte olması, II. 2 numaralı birey çekinik fenotipte iken 3 numaralı bireyin baskın fenotipte olması, III. 1 ve 3 numaralı bireylerin genotiplerinde çekinik aleli bulundurmalarına rağmen fenotiplerinin baskın olması durumlarından hangileri kanıtlar? (Mutasyonlar ve ayrılmama olayları ihmal edilecektir.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

Soruda görsel içerik var: Bir aile soyağacı şeması verilmiştir. Üst kuşakta bir daire (baskın fenotipli dişi) ve bir kare (baskın fenotipli erkek) evlidir. Bu evlilikten 2 numaralı birey (çekinik fenotipli dişi, içi boyalı daire) doğmuştur. 2 numaralı birey, baskın fenotipli bir erkek ile evlenmiş ve 3 numaralı birey (baskın fenotipli erkek, boş kare) dünyaya gelmiştir. Şemanın altında, daire ve kare sembollerinin anlamları (baskın/çekinik fenotipli dişi/erkek) belirtilmiştir.

Animasyonlu Video Çözüm

İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.

Adım Adım Yazılı Çözüm

1
Adım 1

Merhaba Gülderen, seninle birlikte bu kalıtım sorusunu adım adım inceleyelim ve doğru cevaba ulaşalım.

Soyağacı Analizi

2
Adım 2

Soyağacında koyu renkle gösterilen iki numaralı bireyin çekinik fenotipte bir dişi olduğu, diğer tüm bireylerin ise baskın fenotipte olduğu belirtilmiş.

Verilen Tanımlar:

- Koyu renkli birey (2): Çekinik fenotipli dişi

- Beyaz renkli bireyler (1 ve 3): Baskın fenotipli bireyler

3
Adım 3

Bizden istenen, bu özelliğin X'e bağlı çekinik değil de otozomal çekinik olarak kalıtılabileceğini hangi öncüllerin kanıtladığını bulmak.


Hedef: Özelliğin X'e bağlı çekinik kalıtım modeli ile çeliştiğini ve otozomal olarak aktarılabileceğini göstermek.

4
Adım 4

Öncelikle, özelliğin X'e bağlı çekinik olduğunu varsayalım ve soyağacımızda bu durumu test edelim.

Durum 1: X'e Bağlı Çekinik Kalıtım Varsayımı

123
5
Adım 5

Eğer bu özellik X'e bağlı çekinik olsaydı, hasta olan iki numaralı dişi bireyin genotipi x küçük a, x küçük a şeklinde olurdu.

$$2\text{ numaralı birey (Dişi): } X^aX^a$$
6
Adım 6

İki numaralı dişi birey, bu x küçük a genlerinden birini annesinden, diğerini ise babasından yani bir numaralı bireyden almak zorundadır.

$$X^a \leftarrow \text{Anneden}, \quad X^a \leftarrow \text{Babadan (1)}$$
7
Adım 7

Bu durumda, bir numaralı babanın genotipi x küçük a, y olmak zorundadır. Yani babanın da bu çekinik özelliği fenotipinde göstermesi gerekir.

$$1\text{ numaralı birey (Baba): } X^aY \implies \text{Hasta olmalı}$$
8
Adım 8

Ancak soyağacına baktığımızda, bir numaralı bireyin baskın fenotipte, yani sağlıklı olduğunu görüyoruz. Bu bir çelişkidir!

9
Adım 9

Dolayısıyla, bir numaralı birey baskın fenotipte iken iki numaralı bireyin çekinik fenotipte olması, bu özelliğin X'e bağlı olamayacağını kanıtlar. Birinci öncülümüz doğrudur.

10
Adım 10

Şimdi de iki numaralı anne ile üç numaralı erkek çocuk arasındaki ilişkiyi inceleyelim.

Durum 2: Anne - Erkek Çocuk İlişkisi (X'e Bağlı Çekinik)

123
11
Adım 11

Eğer özellik X'e bağlı çekinik olsaydı, x küçük a, x küçük a genotipli iki numaralı anne, erkek çocuğuna yani üç numaralı bireye kesinlikle x küçük a genini aktaracaktı.

$$2\text{ numaralı anne: } X^aX^a \implies \text{Erkek çocuğuna kesinlikle } X^a \text{ verir.}$$
12
Adım 12

Erkek çocuklar babalarından y, annelerinden ise x kromozomu alırlar. Bu yüzden üç numaralı bireyin genotipi x küçük a, y olmak zorundaydı.

$$3\text{ numaralı erkek çocuk: } X^aY \implies \text{Hasta olmalı}$$

Çözümün devamı Solvi’de

11 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.

Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.

App Store’dan indir Google Play’den edin

İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye

100K+Her gün çözülen soru
50K+Öğrenen öğrenci
4.8 ★App Store puanı

Soru Bilgileri

Ders
Biology
Konu
Genetics
Zorluk
Zor
Sınav
YKS
Soru Tipi
Çoktan Seçmeli

Her soruyu saniyeler içinde çöz

Fotoğrafını çek, yapay zeka adım adım, sesli ve animasyonlu anlatsın.

App Store’dan indir Google Play’den edin
Solvi
Çözümün devamı uygulamadaİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
İndir