Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Yayınlanma:
Osmanlı dönemi Kültür ve medeniyeti konusunu detaylıca KPSS'ye uygun anlat.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Zzzz, bugün seninle KPSS tarih dersinin en önemli konularından biri olan Osmanlı Dönemi Kültür ve Medeniyeti konusunu detaylıca ele alacağız.
Osmanlı Dönemi Kültür ve Medeniyeti
KPSS Konu Anlatımı ve Detaylı Analiz
Bu üniteden her yıl KPSS'de ortalama üç ila dört soru çıkmaktadır. Konuyu sistemli ve akılda kalıcı şekilde inceleyeceğiz.
Bu geniş konuyu daha rahat anlaman için beş ana başlık altında sınıflandırarak inceleyeceğiz.
| İncelenecek Ana Başlıklar |
|---|
| Devlet Yönetimi (Merkez ve Taşra Teşkilatı) |
| Ordu Teşkilatı (Kapıkulu ve Eyalet Askerleri) |
| Toprak ve Ekonomik Yapı (Tımar ve Lonca Sistemi) |
| Hukuk ve Eğitim Sistemi (Medreseler) |
| Sosyal Hayat ve Kültür |
İlk olarak Devlet Yönetimi ile başlayalım. Osmanlı Devleti mutlak monarşi ve teokratik bir yapıya sahipti. Devletin en tepesinde mutlak yetkilerle donatılmış padişah bulunurdu.
1. Devlet Yönetimi
* Egemenlik Anlayışı: Mutlakiyetçi ve Teokratik
* Veraset Sistemi: Ülke hanedanın ortak malıdır anlayışından, zamanla merkeziyetçiliği artırmak amacıyla padişah ve oğullarının malıdır anlayışına geçilmiştir.
Padişahın hem evi hem de devletin resmi yönetim merkezi olan Saray, üç temel bölümden oluşur. Bunlar Enderun, Birun ve Harem'dir.
Saray Teşkilatı
* Enderun: İç saraydır. Devşirme kökenli devlet adamlarının yetiştirildiği okul buradadır.
* Birun: Dış saraydır. Devletin resmi işlerinin yürütüldüğü, törenlerin yapıldığı yerdir.
* Harem: Padişahın özel hayatını geçirdiği ve saray kadınlarının eğitildiği bölümdür.
Şimdi devlet işlerinin görüşüldüğü en yüksek kurul olan Divan-ı Hümayun'u inceleyelim. Orhan Bey döneminde kurulan bu meclis, son kararı padişaha bıraktığı için bir danışma meclisi niteliğindedir.
Divan-ı Hümayun
* Kurucusu: Orhan Bey
* Kaldıran: İkinci Mahmut (Bakanlıklar kurulmuştur)
* Özelliği: Son karar padişaha ait olduğu için bir danışma meclisi niteliğindedir.
Divan üyeleri üç büyük sınıfa ayrılır: Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye.
İlk sınıfımız Seyfiye, yani yönetim ve askerlik sınıfıdır. Bu sınıfın en önemli temsilcileri Sadrazam ve Vezirlerdir.
A) Seyfiye (Yönetim ve Askerlik)
* Sadrazam (Vezir-i Azam): Padişahın mutlak vekilidir. Padişah sefere gitmediğinde *Serdar-ı Ekrem* unvanıyla orduyu komuta eder.
* Vezirler: Sadrazamın yardımcılarıdır, günümüzün devlet bakanları gibidir.
* Kaptan-ı Derya: Donanma komutanıdır. İstanbul'da olduğu dönemlerde divan üyesidir.
İkinci sınıfımız olan İlmiye, adalet, eğitim ve din işlerinden sorumludur. En önemli üyeleri Kazasker ve Şeyhülislamdır.
B) İlmiye (Adalet, Din ve Eğitim)
* Kazasker: Kadı (hakim) ve Müderris (öğretmen) atamalarını yapar. Divandaki büyük davalara bakar. Günümüz adalet ve milli eğitim bakanı gibidir.
* Şeyhülislam: Divanda alınan kararların dine uygunluğunu denetler, fetva verir. Divanın asli üyesi değildir, gerekli görüldüğünde katılır.
Üçüncü sınıfımız ise Kalemiye, yani bürokrasi ve diplomasi sınıfıdır. Defterdar ve Nişancı bu gruptadır.
C) Kalemiye (Bürokrasi, Yazışma ve Maliye)
* Defterdar: Devletin tüm mali işlerinden sorumludur. Bütçeyi hazırlar. Günümüz hazine ve maliye bakanıdır.
* Nişancı: Padişahın fermanlarına tuğrasını çeker. Fethedilen toprakları kaydettiği Tapu Tahrir Defterlerini tutar.
Merkez dışındaki tüm idari birimler Taşra Teşkilatı olarak adlandırılır. Taşra teşkilatının idari birimlerini, yöneticilerini ve güvenlik ile adalet temsilcilerini bu tabloda görebiliriz.
Taşra Teşkilatı Yapısı
| Birim | Yönetici | Güvenlik | Adalet |
|---|---|---|---|
| Eyalet | Beylerbeyi | Subaşı | Kadı |
| Sancak | Sancakbeyi | Subaşı | Kadı |
| Kaza | Kadı | Subaşı | Kadı |
| Köy | Köy Kethüdası | Yiğitbaşı | Kadı Naibi |
Eyaletler kendi içinde yönetim ve vergi toplama usullerine göre üç temel gruba ayrılır. Bunlar Salyanesiz, Salyaneli ve İmtiyazlı eyaletlerdir.
Eyalet Türleri
1. Salyanesiz (Yıllıksız) Eyaletler: Tımar sisteminin uygulandığı, merkeze yakın eyaletlerdir.
2. Salyaneli (Yıllıklı) Eyaletler: Tımar sistemi uygulanmaz. Vergiler iltizam usulüyle peşin toplanır, merkeze uzak eyaletlerdir.
3. İmtiyazlı (Özel Statülü) Eyaletler: İç işlerinde serbest, dış işlerinde merkeze bağlı eyaletlerdir.
Çözümün devamı Solvi’de
9 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
