Oğuz Kağan Destanı Metin Analizi

Merhaba Zekiye, bu soruyu seninle birlikte çözelim. Bu sorumuzda İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nın en önemli yazılı kaynaklarından birine ait bir metin verilmiş ve bu parçanın hangi eserden alındığı soruluyor.

İlk olarak birinci bölüme yakından bakalım. Metinde geçen Türk Bilge Kağan ifadesi hemen dikkatimizi çekiyor. Bilge Kağan, Göktürk Devleti'nin ünlü hükümdarıdır.

Yine bu bölümde geçen şadpıt beyleri, tarkat ve buyruk beyleri gibi unvanlar ile Otuz Tatar gibi boy isimleri, metnin tamamen Göktürk devlet yapısı ve tarihsel gerçekliğiyle ilişkili olduğunu gösteriyor.

Şimdi de ikinci parçayı inceleyelim. İkinci parçada Dokuz Oğuz beyleri, milleti! Bu sözümü iyice işit, adamakıllı dinle ifadeleri yer alıyor. Bu üslup, klasik bir söylev, yani hitabet üslubudur.

Buradaki coğrafi yönler de çok önemlidir; doğuda gün doğuşu, güneyde gün ortası, batıda gün batışı ve kuzeyde gece ortası ifadeleri, Türklerin cihan hakimiyeti ülküsünü ve devletin sınırlarını tarif etmektedir.

Elde ettiğimiz tüm bu veriler, yani Bilge Kağan'ın ağzından halkına ve beylerine seslenilmesi ve hitabet üslubu bizi doğrudan Orhun Yazıtları seçeneğine götürmektedir. Şimdi diğer şıkları da analiz ederek eleyelim.