Ödem oluşum nedenleri sorusu

Merhaba Şahin, bu soruyu birlikte çözelim. Sorumuzda insanda ödem oluşumuna neden olmayan durumları bulmamız isteniyor. Öncelikle ödemin ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu Starling hipoteziyle inceleyelim.

Ödem, doku sıvısı miktarının normalin üzerine çıkması, yani dokular arasında fazla sıvı birikmesi durumudur. Bu durumu anlamak için kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini düzenleyen Starling hipotezine bakmalıyız.

Kılcal damar boyunca madde geçişini belirleyen iki temel kuvvet vardır. Bunlar kan basıncı, yani hidrostatik basınç ve kanın osmotik basıncıdır. Şimdi bunu bir şema üzerinde çizerek gösterelim.

Kan basıncı, sıvıyı damar dışına, yani doku sıvısına doğru iten kuvvettir. Atardamar ucunda yüksek olan kan basıncı, toplardamar ucuna doğru giderek azalır.

Diğer kuvvet ise kan proteinlerinin oluşturduğu osmotik basınçtır. Bu basınç, albümin gibi büyük proteinler sayesinde damar boyunca sabit kalır ve sıvıyı damar içine çekmeye çalışır.

Doku sıvısının artması, yani ödem oluşması için damardan dokuya çıkan sıvının artması ya da dokudan damara dönen sıvının azalması gerekir. Şimdi öncüllerimizi sırayla inceleyelim.

Birinci öncüle bakalım: Kılcal damarlardaki hidrostatik basıncın azalması. Hidrostatik basınç, kan basıncıdır ve sıvıyı damar dışına iten kuvvettir.

Eğer kılcal damarlardaki kan basıncı azalırsa, doku sıvısına doğru olan sıvı itme kuvveti azalır. Bu durumda dokuya daha az sıvı geçer, dolayısıyla ödem oluşumu engellenir veya azalır. Yani bu durum ödem oluşumuna neden olmaz.

Şimdi ikinci öncüle geçelim: Kandaki albümin miktarının azalması. Albümin, kanın osmotik basıncını oluşturan en önemli plazma proteinlerinden biridir.