Metin Üzerinden Sözcük Yapısı Analizi

Merhaba Şevval, bu dil bilgisi sorusunu birlikte inceleyelim. Metni analiz ederek seçeneklerde verilen yargılardan hangisinin söylenemeyeceğini bulacağız.

Öncelikle A seçeneğine bakalım. İsim kökünden türemiş bir isim gövdesi arıyoruz.

Metindeki 'sosyal' sözcüğüne bakalım. Kökeni Latince olsa da Türkçe dil bilgisi açısından isim soyludur. Ancak daha açık bir örnek olarak 'yazar' kelimesine bakalım. Yazmaktan yazar olmuş, bu fiilden türemedir. Peki isimden türemiş isim var mı? 'Anne' isminden 'annem' iyelik almıştır ama yapım eki değildir. 'Gözlem' gibi bir kelime arayalım. Metinde geçen 'yaygınlaşan' kelimesinde 'yay'dan 'yaygın' olmuş, sonra fiilleşmiş. 'İsimden isim' için 'dikkat çeken' grubundaki 'dikkat' köktür. 'Ülkemizde' kelimesinde 'ülke' isim köktür.

B seçeneğinde ek eylem kullanılmıştır deniyor. Metnin ilk cümlesine bakalım. Hikayediir şeklinde bitiyor. Dir eki geniş zaman ek eylemidir. Yani bu doğrudur.

C seçeneğinde fiilden türemiş isim soruluyor. 'Yazar' sözcüğü yazmak fiilinden türemiş bir isimdir. Veya 'etki' kelimesi etmekten etki olmuştur. Bu da doğrudur.