Mavi Tonu Deneyi ve Ampirizm Eleştirisi
Yayınlanma:
22. Mavinin tüm tonlarını çok iyi bilip yalnızca bir tonunu hayatı boyunca hiç görmemiş bir kişi düşünelim. Bu kişinin önüne o görmediği ton hariç, mavinin gözün algılayabileceği tüm tonlarını en koyusundan en açığına kadar koyduğumuzda bu kişi o tonun olmadığı yerde bir boşluk hissedecek ve orada yan yana duran o renk tonları arasında, diğerlerindeki farklılıklardan daha büyük bir farklılık olduğunu algılayacaktır. Muhtemelen mavinin bu tonu, ona hiçbir zaman duyuları yoluyla iletilmese de o, bu tonun tasarımını kendi kendine oluşturabilecektir. Bu parça aşağıdaki görüşlerden hangisine yönelik bir eleştiri olabilir? A) Bilgi deneyimlerle değil, aklın doğuştan gelen ilkeleriyle edinilir. B) İnsan, aklında bulunan formlara göre dış dünyayı algılayıp bilgi edinir. C) İnsanın tüm bilgisi dış dünyadan doğrudan edinilen izlenimlerle oluşur. D) Bilgilerin tamamı önceden zihinde bulunan fikirlerin anımsanmasıdır. E) Bilgi akıldaki kavramların zihin tarafından işlenmesiyle oluşur.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Selam Züleyha, bu felsefe sorusunda Bilgi Felsefesi yani epistemoloji alanı ile ilgili çok ünlü bir deneyi inceleyeceğiz.
Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)
Parçada David Hume'un ünlü Eksik Mavi Tonu örneği anlatılıyor. Konuyu daha iyi anlamak için görselleştirelim.
Hikaye şöyle: Bir kişi mavinin tüm tonlarını görmüş ama sadece bir tonunu hiç görmemiş. Önüne bir renk skalası koyduğumuzda, o boşluğu fark ediyor.
Parçadaki en kritik cümle şurasıdır: Muhtemelen mavinin bu tonunu, ona hiçbir zaman duyuları yoluyla iletilmese de o, bu tonun tasarımını kendi kendine oluşturabilecektir.
Kritik Nokta: Deneyimle (duyuyla) gelmese de zihin o bilgiyi üretebiliyor.
Bu durum, katı bir empirizme yani deneyimciliğe karşı bir eleştiri niteliğindedir. Çünkü empirizme göre zihnimizde dış dünyadan gelmeyen hiçbir şey olamaz.
Görüşlerin Analizi
Şimdi seçeneklere bakalım. Soru bize bu parçanın hangi görüşe yönelik bir eleştiri olabileceğini soruyor.
Seçenekleri Değerlendirelim
| Seçenek | Görüş Tipi |
|---|---|
| A | Rasyonalizm (Akılcılık) |
| B | Kantçı Sentez (Kritisizm) |
| C | Empirizm (Deneyimcilik) |
| D | Platonik Anımsama |
| E | Rasyonalizm / İşlemleme |
Çözümün devamı Solvi’de
5 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye