Mantıksal Argüman Sorgulama

32. İnanç ön yargısı, insanların “Her çiçeğin yaprakları vardır, güllerin de yaprakları vardır öyleyse güller çiçektir” cümlesini doğru kabul etmelerine sebep olabilir. Çünkü yargının sebebi sonuçtan bağımsız olduğundan ve bütün çiçeklerin yaprakları olmadığından argüman mantıksız olsa da insanlar, güllerin birer çiçek olduğunu bilirler. Buradaki sorunu, argümanı benzer yapıda ama daha az inanılır bir cümleyle kıyasladığımızda daha net görürüz: “Kuşların kanatları vardır, uçakların da kanatları vardır. Öyleyse uçaklar kuştur.” gibi. Bu sözler aşağıdaki diyaloglardan hangisine örnek gösterilebilir? A) - İnsanlar eski bilgilerini sınarken kendilerine güvenmeli ama bilgilerinin hatalı olabileceğini gözden kaçırmamalıdır, diye düşünüyorum. - Haklılık payını kimse inkâr edemez, insanlar bilgilerini güncel tutmak için yeniliklere her zaman açık olmalıdır. B) - Düz mantıkla hareket etmek, hayatı birçok alanda kolaylaştırabilir ama düz mantığın sağladığı bilgilere ne kadar güvenilebilir? - Düz mantık, sınırlı bir bilgi çerçevesi içinde insanları yalnızca A noktasından B noktasına götürebilir zira bilgi tek boyutludur. C) - İnsanlar, yeni bir durumla karşılaştıklarında o durumun kendisinden hareket etmek yerine eski önermelere güvenmelidir. - Tam aksine dostum her yeni durum kendi içinde yeni içerikler de taşır, bu yüzden düz mantığa dayalı eski önermeler de sınanmalıdır. D) - İnsanlık tarihinin en büyük buluşları can sıkıntılarından kaynaklanan arayışlarla ortaya çıkmıştır, denebilir. - Burada yanlış düşündüğünü belirtmeliyim, can sıkıntısı insanlık tarihinin gidişatını etkileyecek ölçüde bir etken olamaz. E) - İnsanların bilgilerini yenilemeleri fazlasıyla zor görünse de teknolojinin böyle hızlı ilerlediği bir dönemde bir mecburiyettir. - Ancak bu bahsettiğin öyle hemencecik yapılabilecek bir şey değil, teknolojinin ilerlemesiyle bilgilerin güvenilirliği de sorgulanabilir hâle geldi.