Kant'ın Bilgi Anlayışı ve Yöntem Değişikliği
Yayınlanma:
14. Dogmatik akılcılık bilimin başarısını akla dayanarak açıklamakta fakat metafiziğin başarısızlığını açıklayamamaktadır. Buna karşın deneycilik (empirizm), metafiziğin başarısızlığını açıklamakta fakat matematik ve fiziğin başarısını açıklamakta yetersiz kalmaktadır. İşte bu noktada Kant hem dogmatik akılcılıktan hem de deneycilikten farklı bir açıklama getirmektedir. Fizikte ve matematikte gerçekleştirilen yöntem değişikliğini felsefeye uygulayan ve bu değişimin felsefi temellerini ortaya koyan Kant olmuştur. Özellikle zihin, deneyim yoluyla bilgi edinmeyi bırakmış ve doğayı, kendi taleplerine uygun olarak araştırmaya ve sorgulamaya başlamıştır. Buna göre Kant'ın epistemolojide yaptığı köklü yöntem değişikliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Metafiziğin deneysel bilimlere indirgenmesi B) Bilginin fenomenlerin bilinmesi ile sınırlanması C) Bilginin oluşmasına aklın etkin olarak katılması D) Bilgi nesnesi aynı kalsa da bilginin formunun değişmesi E) Doğanın yasalarını deneyle ortaya koyma uğraşı
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Nazire. Kant'ın bilgi felsefesine dair bu derin ve güzel soruyu birlikte inceleyelim ve doğru seçeneğe adım adım ulaşalım.
Kant'ın Bilgi Kuramı ve Kritisizm
Soru: Kant'ın epistemolojide yaptığı köklü yöntem değişikliği hangisidir?
Metinde öncelikle iki büyük felsefi akımın çıkmazlarından bahsediliyor. Bunlar dogmatik akılcılık yani rasyonalizm ve deneycilik yani empirizmdir. Gelin bunları kısaca tahtaya yazarak karşılaştıralım.
| Akım | Başarısı | Başarısızlığı |
|---|---|---|
| **Dogmatik Akılcılık** | Bilimin başarısını akılla açıklar | Metafiziğin başarısızlığını açıklayamaz |
| **Deneycilik (Empirizm)** | Metafiziğin başarısızlığını açıklar | Matematik ve fiziğin başarısını açıklayamaz |
Dogmatik akılcılık her şeyi akla dayandırarak açıklamaya çalışırken, deneycilik her şeyin duyu deneyiminden geldiğini savunur. Ancak ikisi de tek başına bilginin tam bir açıklamasını sunmakta yetersiz kalmıştır.
Temel Çelişki
* Akılcılık: Bilgiyi sadece akla indirger.
* Deneycilik: Bilgiyi sadece duyu verilerine indirger.
İşte bu tıkanıklık noktasında Immanuel Kant sahneye çıkıyor ve felsefede Kopernik Devrimi olarak adlandırılan köklü bir yöntem değişikliği gerçekleştiriyor.
Kant'ın Kopernik Devrimi
Kant, bilgide nesnenin zihne uymasını değil, zihnin nesneyi kurmasını/şekillendirmesini savunur.
Metindeki şu kritik cümleye çok dikkat edelim: Özellikle zihin, deneyim yoluyla bilgi edinmeyi bırakmış ve doğayı, kendi taleplerine uygun olarak araştırmaya ve sorgulamaya başlamıştır.
Bu cümle bize şunu söyler: Zihin artık dış dünyadan gelen verileri edilgen, yani pasif bir şekilde kabul eden bir alıcı değildir. Aksine, zihin kendi kategorileri ve formları ile bilginin oluşum sürecine aktif olarak katılır.
Şimdi bu doğrultuda seçeneklerimizi tek tek inceleyerek eleme yapalım.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi
Çözümün devamı Solvi’de
6 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
