Kalıcı İsimleşen Eylemsilerin Tespiti
Yayınlanma:
Eylemsiler, kısaca eylem anlamı taşıyan ve "isim, sıfat, zarf" görevinde kullanılan sözcükler olarak tanımlanabilir. Sözcüğün eylemsi olabilmesi için eylem anlamını koruması gereklidir. Örneğin "Tohumları mayıs ayında ekmek gerekiyor." cümlesinde "ekmek" sözcüğü eylem anlamını koruduğu için eylemsidir. Fakat "Bir oturuşta iki ekmek yerim." cümlesinde "ekmek" sözcüğü eylem anlamını yitirdiği için eylemsi olma özelliğini kaybetmiş ve kalıcı ad olmuştur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil olma özelliğini yitirmiş bir sözcük kullanılmıştır?
A) Bazı insanlar emek vermeden bir şeyler elde etmeye çalışıyor.
B) Halk, edebi eserlerde kendi değerlerini görmek ister.
C) Okulun girişine Atatürk'ün mermerden yapılmış bir heykeli dikilecekmiş.
D) Bunca haksızlığa seyirci kalması sinirlerimi bozuyor.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba azra, bugün seninle Türkçede fiilimsiler konusunun önemli bir detayı olan kalıcı adlar üzerine bir soru çözeceğiz.
İsim-Fiil ve Kalıcı Ad Ayrımı
Soru kökünde bizden, isim-fiil eklerini aldığı halde artık bir eylem bildirmeyen, yani bir varlığın veya kavramın adı olmuş bir sözcük bulmamız isteniyor.
Kalıcı Ad Nedir?
İsim-fiil eklerini (-ma, -ış, -mak) alıp eylem anlamını tamamen yitirerek bir varlığı karşılayan sözcüklerdir.
Sorudaki örnek metne bakalım. Tohum ekmek cümlesinde bir işten bahsederken, iki ekmek yerim cümlesinde ekmek artık bir yiyeceğin adıdır.
| Cümle | Sözcük Türü |
|---|---|
| Tohumları **ekmek** gerekiyor. | İsim-fiil (Eylem bildirir) |
| İki **ekmek** yedim. | Kalıcı Ad (Nesne adı) |
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin kalıcı ad olduğunu bulalım.
Seçeneklerin İncelenmesi
A şıkkında 'elde etmeye' sözcüğüne bakalım. Buradaki 'me' eki isim-fiil ekidir ve 'etme' eylemi hala bir hareket, bir süreç bildirmektedir.
B şıkkında ise 'görmek' sözcüğü kullanılmış. 'Görmek ister' derken görme eyleminin adı olarak kullanılmıştır, yani hala bir isim-fiildir.
Çözümün devamı Solvi’de
5 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
