Hukuk Çeşitleri ve Hukuk Kurallarının Nitelikleri

HUKUK ÇEŞİTLERİ: Pozitif Hukuk (Yürürlükteki – Müspet): Bir ülkede belirli bir dönem yürürlükte bulunan, yazılı ve yazısız bütün hukuk kurallarını ifade eder. Mevzu Hukuk (Mevzuat): Bir ülkede yetkili bir makam tarafından konulmuş ve yürürlükte bulunan yazılı hukuk kurallarının tümüne mevzu hukuk denir. Tarihî Hukuk: Yürürlükten kalkmış hukuktur. Bu hukuk kuralları artık yürürlükte değildir. İdam cezası veya 1921 Anayasası. Doğal (Tabiî) Hukuk: Yürürlükte olan hukuku değil, olması gereken hukuku ifade eder. Pozitif hukuk olan hukuk iken tabii hukuk olması gereken hukuku ifade eder. HUKUK KURALLARININ NİTELİKLERİ: A) EMREDİCİ HUKUK KURALLARI: Emredici hukuk kuralları, tarafların aksini kararlaştırmayacakları kurallardır. Bu tür hukuk kuralları genel olarak kamu düzenini, genel ahlakı, kişiliği, güçsüzleri korumak amacıyla konulurlar. Emredici hukuk kurallarını genellikle yazılışından anlamak mümkündür. Bir kural, 'evlenemez', 'yapamaz', 'edemez', 'olamaz', 'yasaktır' gibi emir kip ve ifadeleri içeriyorsa emredicidir. Örnek: TMK, m. 124: 'Erkek ve kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez.' B) TANIMLAYICI HUKUK KURALLARI: Bir hukuksal kavram veya kurumun zorunlu yasal unsurlarını ve şartlarını belirten kurallardır. Tanım cümlesi olan hukuk kurallarıdır. Örnek: Medeni Kanun, m.19: 'Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir'. C) YEDEK HUKUK KURALLARI: Aksine işlem yapılması mümkün olan hukuk kurallarıdır. Yedek hukuk kuralları 'tamamlayıcı' ve 'yorumlayıcı' hukuk kuralları olmak üzere ikiye ayrılır: Tamamlayıcı Hukuk Kuralları: Sözleşmede düzenlenmeyen konularda kendiliğinden devreye giren, boşluk dolduran hukuk kurallarıdır. Tamamlayıcı hukuk kurallarında çoğu zaman 'aksi kararlaştırılmadıkça', 'aksine hüküm bulunmadıkça', 'aksi yönde bir düzenleme yapılmamışsa' gibi ibarelere yer verilir. Örnek: Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, belirlenen faiz, yıllık olarak ödenir. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları: Birden fazla anlama gelebilen bir açıklama veya fiilin, uyuşmazlık durumunda, hangi anlama geldiğini belirleyen düzenlemelerdir. Örnek: Borçlar Kanunu, m.91: 'Borcun ifası için bir ayın başlangıcı veya sonu belirlenmemişse bunda ayın birinci ve sonuncu günü; ayın ortası belirlenmişse bundan da ayın on beşinci günü anlaşılır.'

Soruda görsel içerik var: Görsel, 'Hukuk Çeşitleri' başlıklı dört kutulu bir şema (Pozitif, Mevzu, Tarihî, Doğal Hukuk) ve altında 'Hukuk Kurallarının Nitelikleri'ni açıklayan üç satırlı (Emredici, Tanımlayıcı, Yedek Hukuk Kuralları) bir tablo içermektedir. Tabloda her bir kural türünün tanımı ve örnekleri verilmiştir. Üzerinde el yazısı ile notlar eklenmiştir.