Gazneli Devleti ve Mezâlim Divanı
Yayınlanma:
9. Gazneli hükümdarı Sultan Mahmut, bir gün mezâlim divanında iken; bir tacir, Şehzade Mesut'un kendisinden altmış bin dinarlık kumaş aldığından ancak parasını ödemediğinden şikâyet eder. Tacirin, hakkını aramak istediğini dile getirmesi üzerine Sultan Mahmut, taciri haklı bulur ve alacağının hemen ödenmesini emreder. Gazneli Devleti'nde yaşanan bu durumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Dava açmanın sultanın iznine bağlı olduğu B) Mezâlim divanının Gaznelilere özgü bir kurum olduğu C) Sultanın gerektiği durumlarda yargı kararı verebildiği D) Mezâlim divanının yalnızca ticari davalara bakmak için kurulduğu E) Ticari konuların İslam hukukunun dışında bulunduğu
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Senanur, seninle birlikte bu TYT Tarih sorusuna yakından bakalım ve doğru seçeneği adım adım analiz edelim.
TYT Tarih: Türk-İslam Devletleri
Gaznelilerde Yargı ve Yönetim
Öncelikle sorumuzda anlatılan tarihi olayı kısaca özetleyerek işe başlayalım.
Olay Analizi
- Şikayet Eden: Bir tacir (halktan biri)
- Şikayet Edilen: Şehzade Mesut (Sultanın oğlu)
- Konu: Altmış bin dinarlık ödenmeyen borç
- Karar Merci: Sultan Mahmut (Divan-ı Mezâlim)
Peki, bu davaya bakan Divan-ı Mezâlim ve Sultanın buradaki rolü tam olarak nedir? Gelin bunu netleştirelim.
Divan-ı Mezâlim Nedir?
- Türk-İslam devletlerinde halkın şikayetlerinin dinlendiği yüksek mahkemedir.
- Bu mahkemeye bizzat Sultan başkanlık eder.
- Amaç haksızlığa uğrayan sıradan vatandaşın hakkını korumaktır.
Paragraftaki duruma göre Sultan Mahmut, oğlu olmasına rağmen şehzadeyi değil, taciri haklı bulmuş ve borcun hemen ödenmesini emretmiştir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim. Önce A seçeneğine bakalım.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi
Metinde tacirin dava açmak amacıyla sultandan herhangi bir izin aldığına dair bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla A seçeneği söylenemez.
Sırada B seçeneği var. Mezâlim divanının Gaznelilere özgü bir kurum olduğunu söyleyebilir miyiz?
Hayır, çünkü bu kurum Türk-İslam devletlerinin genelinde mevcuttur ve paragraftan bu kurumun yalnızca Gaznelilere has olduğu çıkarılamaz.
Çözümün devamı Solvi’de
7 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
