Eşey Kromozomları ve Kalıtsal Hastalıklar

1. Cinsiyet Kromozomları; eşey kromozomları olarak da adlandırılmaktadır. Cinsiyet kromozomları kadınlarda X kromozomu, erkeklerde ise Y kromozomu ile temsil olunur. İnsanlarda dişilerde cinsiyet kromozomları XX, erkeklerde de XY şeklindedir. İnsanlarda toplamda 46 adet kromozom bulunmaktadır. Bu bireyler üremeyi gerçekleştirirken erkek ile dişiyi ayırt ettirir. İnsanlarda bulunan sperm hücrelerinde cinsiyet kromozomlarının yarısı Y kromozomu yarısı da X kromozomu meydana getirmektedir. Kadın dölleme sırasında her zaman X kromozomu gönderir. Eğer dölleme sırasında kadının gönderdiği X kromozomuna erkek Y kromozomu gönderir ise erkek çocuk olur iken kadının gönderdiği X kromozomuna karşılık erkek de X kromozomu gönderir ise kız çocuğu olur. Kalıtsal hastalıklar anne ve babadan çocuklara kromozomlar üzerinden taşınır. Cinsiyet kromozomuyla taşınan hastalık geni çekinik özelliklidir. Ebeveynlerin her ikisinden de hastalık geni aktarıldığı durumlarda hastalık çocukta ortaya çıkar.

Aşağıda bazı kromozomlar üzerinde taşınan hastalıklar verilmiştir.

[Görselde X ve Y kromozomlarının üzerindeki hastalıkların haritalandırılması gösterilmiştir.]

Yukarıda verilen bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Bazı hastalıklar hem kadınlarda hem de erkeklerde aynı kromozom üzerinden taşınmaktadır.

B) İnsanlarda doğacak bir bebeğin cinsiyeti babadan gelen cinsiyet kromozomu ile belirlenir.

C) Babanın Y kromozomunda bulunan bütün hastalıklar doğacak erkek çocuğunda kesinlikle bulunur.

D) Annede bulunan bir kalıtsal hastalık, doğacak bir kız çocukta kesinlikle görülür.

Soruda görsel içerik var: İki adet kromozom şeması bulunmaktadır. Solda X kromozomu üzerinde 'Kırmızı-yeşil renk körlüğü', 'Hemofili' ve 'Tam renk körlüğü' bölgeleri işaretlenmiştir. Sağda Y kromozomu üzerinde 'Yapışık parmaklılık', 'Kulak kıllığı', 'Balık pulluluğu' ve 'Tam renk körlüğü' bölgeleri işaretlenmiştir.