Edilgen Çatılı Eylem Sorusu

Turkish LanguageEylemde ÇatıOrtaYKS

Yayınlanma:

8. Cümledeki eylemi gerçekleştiren kişi ya da varlık belli değilse ve eylem "-l, -n" çatı eklerinden birini aldıysa bu eylemler "edilgen çatılı" olarak değerlendirilir. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde edilgen çatılı eylem kullanılmıştır? A) Çekmece'den Maltepe'den ileri Gitmemiş Sâdâbâd çelebileri Alem tepesine Alemdağ derler Böyle bilmiş böyle yazmış eserler B) Dağlar var karanlık, dağlar var beyaz Korka korka eteğinden öper yaz Ağrıdağ, Babadağ, Gâvurdağ, Ilgaz Kubbelerdir... dolaşır, aşılmaz C) Bolkarda çamların sakızı damlar Ve bir yıldız düşer, tutuşur çamlar Bir kızıl şehrâyin olur akşamlar Tacı olan, tahtı olan dağlar var D) Lakin ufukları görünce yoksul Dağ yerine kubbe yapmış istanbul Kurşun şamdanlarda mumlar fildişi Ki pırıltıları sularda pul pul

Animasyonlu Video Çözüm

İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.

Adım Adım Yazılı Çözüm

1
Adım 1

Merhaba Zeynep, seninle birlikte bu Türkçe dil bilgisi sorusunu adım adım çözelim.

Edilgen Çatılı Fiiller

2
Adım 2

Soru kökünde edilgen çatılı eylemin tanımı verilmiş. Bir eylemin edilgen çatılı olması için iki temel şart aranır. İlki, işi yapan yani gerçek özne belli olmamalıdır. İkincisi ise fiil, le veya ne edilgenlik eklerinden birini almalıdır.

3
Adım 3

Şimdi seçenekleri sırasıyla inceleyelim. Öncelikle A şıkkına bakalım.

A Şıkkı İncelemesi

*Çekmece'den Maltepe'den ileri / Gitmemiş Sâdâbâd çelebileri*

*Alem tepesine Alemdağ derler / Böyle bilmiş böyle yazmış eserler*

4
Adım 4

Buradaki yüklemleri incelediğimizde: gitmemiş eyleminin öznesi Sâdâbâd çelebileridir, yani özne bellidir. Derler eyleminin gizli öznesi onlardır. Bilmiş ve yazmış eylemlerinde de edilgenlik eki bulunmaz. Bu yüzden hepsi etken çatılıdır.

$$\text{gitmemiş} \rightarrow \text{Özne: Sâdâbâd çelebileri (Etken)}$$
$$\text{derler} \rightarrow \text{Özne: Onlar (Etken)}$$
5
Adım 5

Şimdi B şıkkına geçelim ve buradaki dizeleri inceleyelim.

B Şıkkı İncelemesi

*Dağlar var karanlık, dağlar var beyaz*

*Korka korka eteğinden öper yaz*

*Ağrıdağ, Babadağ, Gâvurdağ, Ilgaz*

*Kubbelerdir... dolaşır, aşılmaz*

6
Adım 6

Bu dizelerdeki öper eylemini gerçekleştiren yazdır, yani öznemiz etkindir. Dolaşır eyleminin öznesi ise o yani dağlardır. Bunlar etken çatılıdır.

$$\text{öper} \rightarrow \text{Özne: yaz (Etken)}$$
$$\text{dolaşır} \rightarrow \text{Özne: o (Etken)}$$
7
Adım 7

Ancak son kelime olan aşılmaz eylemine dikkat edelim. Bu fiili eklerine ayıralım.

$$\text{fiil kökü: aş-}$$

Çözümün devamı Solvi’de

7 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.

Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.

App Store’dan indir Google Play’den edin

İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye

100K+Her gün çözülen soru
50K+Öğrenen öğrenci
4.8 ★App Store puanı

Soru Bilgileri

Ders
Turkish Language
Konu
Eylemde Çatı
Zorluk
Orta
Sınav
YKS
Soru Tipi
Çoktan Seçmeli

Her soruyu saniyeler içinde çöz

Fotoğrafını çek, yapay zeka adım adım, sesli ve animasyonlu anlatsın.

App Store’dan indir Google Play’den edin
Solvi
Çözümün devamı uygulamadaİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
İndir