Edebiyatta Nazire ve Taklit Geleneği
Yayınlanma:
19. I. Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su
Âb-gündur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Yâ muhît olmış gözümden günbed-i devvâra su
Zevk-ı tîğundan aceb yoh olsa gönlüm çâk çâk
Kim mürûr ilen bırağur rah neler dîvâra su
II. Saçma ey Terkos, gölünden tozlanan yollara su
Kim bu denlü tozlanan yollara kılmaz çâre su
Âb-ı lûtfun çeşme-i vaslında ancak katredir
Çıkmıyor bir türlü zîrâ istenen mikdâra su
Kimseler bilmez hakîkî menba'ın mâhiyetin
Gerçi birçok ism alıp gelmektedir bâzâra su
I.si, Fuzûlî'den II.si, Orhan Seyfi Orhon'dan alınan yukarıdaki dizeler güzel bir ---- örneğidir. Şairler bu tekniğe başvurup edebiyat zincirinin halkalarını birbirine bağlayarak kültürel bir zenginlik yaratmaktadır. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) tehzil
B) taştir
C) mukaffa
D) tazmin
E) sekt-i melih
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Selam Ravza, edebiyat dünyasındaki bu ilgi çekici teknikleri beraber inceleyelim.
Edebiyat: Nazire ve Şaka Yollu Taklit
Soru bizden iki şiir arasındaki ilişkiyi tanımlayan kavramı bulmamızı istiyor. Birinci örnek, Fuzuli'nin ünlü Su Kasidesi'nden alınmıştır. 'Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su' dizesiyle başlayan bu şiir, klasik Türk edebiyatının en lirik örneklerinden biridir.
I. Şiir (Fuzuli)
- Ciddi, lirik bir üslup
- Klasik gazel/kaside formatı
İkinci örneğe baktığımızda ise Orhan Seyfi Orhon'un, Fuzuli'nin dize yapısını ve 'su' redifini koruyarak yazdığı mısraları görüyoruz. Ancak burada konu tamamen değişmiş; 'Terkos' gölü ve yollara su serpilmesi gibi günlük, hatta mizahi bir durumdan bahsediliyor.
II. Şiir (Orhan Seyfi Orhon)
- Fuzuli'nin şiirine nazire yapılmış
- Ancak şaka ve alaycı bir üslup var
Soru metnindeki anahtar ifadeye dikkat edelim: 'Şairler bu tekniğe başvurup edebiyat zincirinin halkalarını birbirine bağlayarak kültürel bir zenginlik yaratmaktadır.' Ciddi bir şiire karşı aynı vezin ve kafiyeyle yazılan ancak alaycı, şakacı ve mizahi bir dil kullanılan bu türe ne diyoruz?
Edebi Terimler
| Terim | Tanım |
|---|---|
| Nazire | Başka bir şiire benzeterek aynı vezin/kafiyeyle şiir yazma |
| **Tehzil** | Ciddi bir şiire alay ve şaka amacıyla yazılan nazire |
| Tazmin | Başkasının dizesini kendi şiirine aynen alma |
| Taştir | Bir beytin mısraları arasına yeni dizeler ekleme |
Çözümün devamı Solvi’de
3 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
