Edebi Sanatların Belirlenmesi

Merhaba Atakan! Seninle birlikte bu güzel edebiyat sorusunu adım adım inceleyelim ve beyitteki edebî sanatları tek tek belirleyelim.

İlk olarak beyitin günümüz Türkçesiyle ne anlama geldiğini netleştirelim. Şair burada ne demek istiyor, birlikte bakalım.

Şimdi Adana seçeneğinde verilen Tenasüp sanatını inceleyelim. Tenasüp, aralarında anlamca ilgi bulunan sözcükleri bir arada kullanma sanatıdır.

Beyitte geçen cennet, çemen yani çimenlik, benefşe yani menekşe, lâle ve gül sözcükleri bahçe ve çiçek teması etrafında birbiriyle son derece uyumlu kelimelerdir.

Sırada Bursa seçeneğindeki Teşbih, yani benzetme sanatı var. Bakalım şair neleri nelere benzetmiş.

Sevgilinin yanağı renginden ve güzelliğinden ötürü lâle ve güle benzetilmiştir. Yüzündeki siyah benler ise cennet çimenlerine saçılmış siyah menekşelere benzetilmiştir.

Bu benzetmeler son derece açık olduğundan Teşbih sanatı da bu beyitte kesinlikle mevcuttur.

Şimdi Edirne seçeneğindeki Tecahülüarif sanatına bakalım. Tecahülüarif, şairin bildiği bir durumu bilmezlikten gelmesidir.

Şair, sevgilinin yanağındaki benlerin ne olduğunu çok iyi bilmektedir. Ancak bunu bir soru yoluyla sanki menekşe mi yoksa ben mi diye ayırt edemiyormuş gibi sorar.