Edebî Metin ve Öğretici Metin Farkı

Turkish LanguageEdebî Metin ve Öğretici Metin AyrımıOrtaYKS

Yayınlanma:

3. Edebî metinlerde dil, sanatlı ve süslüdür. Sözcüklere yeni anlamlar kazandırılır, sözcükler gerçek anlamıyla değil, mecaz anlamıyla kullanılır. Öğretici metinlerde ise dil, sanat ve süsten uzaktır, sözcükler genellikle gerçek anlamıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıda verilen parçalardan hangisi metin türü bakımından ötekilerden farklı bir özellik taşımaktadır?

A) Keskin bir ışık, etrafımda bir zafer borusu gibi çınlıyor. Sert rüzgârda, bulunduğumuz tepenin yassı şekli -Evliya Çelebi olsa Peşte için yaptığı gibi bademe benzetirdi- tam bir gemi küpeştesi hâlini aldı. Zaman denizlerinde onunla beraber yüzmeye hazırlanıyordum.

B) Tolstoy, uzun zaman bir Fransız muharririnden her sabah tercüme yaparmış; sırf onun sanatını kavrayabilsin diye. O hâlde bizim romancıları, garplıları okumak ve onların tesiri altında kalmakla niye itham ediyoruz? Tesir etmeyen, iz bırakmayan okumak neye yarar?

C) Alnından ölüm terleri fışkıran Abdullah Efendi olduğu yere çöktü ve sahibinin ölümü için ağlayan sadık bir köpek gibi orada kendi varlığını ölümüne ağladı. Artık hiçbir şey onu teselli edemezdi. Bu vücut, o kadar tık hiçbir çekmiş olan bu vücut, orda alevler içinde bir kül yığını olmuştu ve bu kendi hatası yüzündendi...

D) Aynı sakin ve soğuk güzellikte, aydınlığın donuk çeşmesini açmış, bütün manzarayı o kendisine mahsus hülya ve ölüm şiiriyle dolduruyordu. Eşya, müstehzi ve zalim bir sihirbazın eline verilmiş gibi, bütün çizgi ve şekillerini değiştirmişti. Her şey tanınmayacak kadar güzeldi.

E) Onu kâh mermerden bir yeraltı sarayında kumral başını beyaz gergefime eğmiş, muzdarip ve sabırsız ağlar tasavvur eder ve bu yeraltı sarayından onu kurtaracak tılsımı bana öğretecek olan dervişi ve beni o saraya açılan kuyunun ağzına kadar götürecek esrarlı kuşu beklerdim.

Animasyonlu Video Çözüm

İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.

Adım Adım Yazılı Çözüm

1
Adım 1

Merhaba arkadaşlar. Bugün edebî ve öğretici metinler arasındaki farkları inceleyeceğimiz bir soruyla beraberiz. Soruda verilen bilgilere göre, edebî metinlerde dilin sanatlı, süslü ve mecaz anlamlarıyla kullanıldığını, öğretici metinlerde ise dilin daha çok gerçek anlamda ve sanattan uzak kullanıldığını görüyoruz. Bizden istenen, şıklardan hangisinin metin türü bakımından diğerlerinden farklı olduğudur.

Metin Türleri Karşılaştırması


- Edebî Metin: Sanatlı dil, mecaz anlam, kurmaca.

- Öğretici Metin: Nesnel dil, gerçek anlam, bilgi verme.

2
Adım 2

Şimdi şıkları tek tek inceleyelim. A seçeneğinde 'Keskin bir ışık, etrafımda bir zafer borusu gibi çınlıyor' ifadesiyle betimleyici ve imgesel bir anlatım yapılmış. Bu kesinlikle edebî bir metindir.

A) Keskin bir ışık... (Edebî)

3
Adım 3

B seçeneğine bakalım. Burada Tolstoy'dan ve bir Fransız muharririnden bahsediliyor. Metin; Batı etkisindeki edebiyatımızı ve okuma alışkanlıklarımızı sorgulayan, bilgi verici ve düşünce ağırlıklı bir yapıya sahip. 'Niye itham ediyoruz?' gibi sorularla okuyucuyu düşünmeye sevk ediyor. Bu, öğretici bir metin örneğidir.

B) Tolstoy... (Öğretici)

4
Adım 4

C seçeneğinde ise 'Alnından ölüm terleri fışkıran Abdullah Efendi' tasviriyle sanatsal bir anlatım, öyküleme ve betimleme iç içe geçmiş. Bu da bir edebî metin, yani bir hikaye parçasıdır.

C) Abdullah Efendi... (Edebî)

Çözümün devamı Solvi’de

3 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.

Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.

App Store’dan indir Google Play’den edin

İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye

100K+Her gün çözülen soru
50K+Öğrenen öğrenci
4.8 ★App Store puanı

Soru Bilgileri

Ders
Turkish Language
Konu
Edebî Metin ve Öğretici Metin Ayrımı
Zorluk
Orta
Sınav
YKS
Soru Tipi
Çoktan Seçmeli

Her soruyu saniyeler içinde çöz

Fotoğrafını çek, yapay zeka adım adım, sesli ve animasyonlu anlatsın.

App Store’dan indir Google Play’den edin
Solvi
Çözümün devamı uygulamadaİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
İndir