Dizelerdeki Söz Sanatlarının Belirlenmesi
Yayınlanma:
20. Sen bizim dağları bilmezsin gülüm, Hele boz dumanlar çekilsin de gör. Her haftası bayram, her günü düğün, Hele yaylalara çıkılsın da gör. Bilmezsin ovalar nasıldır bizde; Kağnılar yollarda, yoncalar dizde... Saydıklarım damla değil denizde, Hele bir ekinler ekilsin de gör. Aşağıdakilerin hangisinde bu dizelerdeki söz sanatlarından biri kullanılmamıştır? A) Kara gözlüm bu ayrılık yetişir, İki gözüm pınar oldu gel gayrı. Elim değse akan sular tutuşur, İçim dışım yanar oldu gel gayrı. B) Ben esirken Kırım, Kerkük, Türkistan, Bana zindan olur Maraş, Elbistan. İbn-i Sina, Dedem Korkut, Alparslan Susarsam hakkını helâl etmesin! C) Getirdim yanıma ayı bir karış, Ölçtüm ki dağların boyu bir karış. Şehiri bir adım, köyü bir karış; Damlada denizdir en küçük derdim. D) Senin ak alnından, gözlerinden Önce dallar, sonra yapraklar öpsün. Eğilsin yıldızlar, tutsun elinden Gecelerden sonra şafaklar öpsün.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Cemile! Seninle birlikte LGS Türkçe testinden harika bir söz sanatları sorusu çözeceğiz. Hazırsan başlayalım.
Söz Sanatları Sorusu
Sorumuzda bizden, sarı not kağıdındaki dizelerde yer alan söz sanatlarından birinin aşağıdakilerin hangisinde kullanılmadığını bulmamız isteniyor.
Soru Analizi
- Ana şiirdeki söz sanatlarını belirle.
- Seçenekleri tek tek incele.
- Şiirdeki sanatların bulunmadığı seçeneği işaretle.
Öncelikle ana şiirimizde hangi söz sanatları var, gelin birlikte inceleyelim.
Ana Şiir Analizi
Şiir:
*Sen bizim dağları bilmezsin gülüm,*
*Hele boz dumanlar çekilsin de gör.*
*Her haftası bayram, her günü düğün,*
*Hele yaylalara çıkılsın da gör.*
*Bilmezsin ovalar nasıldır bizde;*
*Kağnılar yollarda, yoncalar dizde...*
*Saydıklarım damla değil denizde,*
*Hele bir ekinler ekilsin de gör.*
Şiirin ilk dizesindeki 'Sen bizim dağları bilmezsin gülüm' ifadesinde, bir güle insani bir özellik olan bilmek ya da bilmemek yüklenerek seslenilmiştir. Bu durum bize kişileştirme yani teşhis sanatını gösterir.
1. Kişileştirme (Teşhis): 'gülüm' diyerek güle seslenilmesi ve ona bilip bilmeme özelliğinin verilmesi.
Şiirin ikinci dörtlüğündeki 'Saydıklarım damla değil denizde' dizesinde, anlatılan güzelliklerin veya özelliklerin çokluğu abartılarak denizdeki bir damlaya benzetilmiştir. Burada mübalağa, yani abartma sanatı kullanılmıştır.
2. Mübalağa (Abartma): 'Saydıklarım damla değil denizde' ifadesiyle çokluğun aşırı derece büyütülmesi.
Aynı zamanda 'damla' ve 'deniz' sözcükleri arasında karşıt durumlardan yararlanılarak tezat yani karşıtlık sanatı da yapılmıştır diyebiliriz.
3. Tezat (Karşıtlık): 'damla' ile 'deniz' kavramları arasındaki zıtlık.
Şimdi seçenekleri tek tek ele alalım ve ana şiirimizdeki bu sanatların kullanılıp kullanılmadığını kontrol edelim. Önce A seçeneğine bakalım.
A Seçeneği Analizi
A Şıkkı:
*Kara gözlüm bu ayrılık yetişir,*
*İki gözüm pınar oldu gel gayrı.*
*Elim değse akan sular tutuşur,*
*İçim dışım yanar oldu gel gayrı.*
Bu dizelerde 'İki gözüm pınar oldu' ve 'Elim değse akan sular tutuşur' ifadelerine dikkat edelim. Ağlamaktan gözlerin pınar olması ve dokunmayla akan suların tutuşması son derece abartılı durumlardır.
Dolayısıyla, A seçeneğinde mübalağa, yani abartma sanatı kullanılmıştır. Bu sanat ana şiirimizde de yer aldığı için, aradığımız cevap A şıkkı olamaz.
Şimdi de C seçeneğini inceleyelim.
C Seçeneği Analizi
C Şıkkı:
*Getirdim yanıma ayı bir karış,*
*Ölçtüm ki dağların boyu bir karış.*
*Şehri bir adım, köyü bir karış;*
*Damlada denizdir en küçük derdim.*
Çözümün devamı Solvi’de
9 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
