Divan Edebiyatında Nazım ve Nesir

Merhaba Zeynep, seninle birlikte bu güzel edebiyat sorusunu keyifle çözelim.

Öncelikle soruda bize verilen paragrafı dikkatlice inceleyelim. Paragrafta, Tanzimat öncesindeki edebî ürünlerin neredeyse tamamı için nazım, yani şiir demenin yanlış olmayacağı belirtiliyor.

Ardından çok kritik bir cümle geliyor. Edebî eser niteliğindeki, adına inşa denilen süslü nesir tarzında bile, özel söz dizimi, seciler ve edebî sanatlarla şiir sisteminin hâkim olduğu söyleniyor.

Buradaki seci terimi, nesirde yani düz yazıda yapılan iç kafiyelerdir. Bu kafiyeler düz yazıyı adeta bir şiir ritmine kavuşturur.

Dolayısıyla soru bizden, bu parçadaki açıklamalara dayanarak nazım örneği sayılabilecek, yani süslü nesir, diğer adıyla inşa türünde yazılmış bir eseri bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.

Seçeneklerdeki eserleri daha rahat karşılaştırabilmek için güzel bir tablo oluşturalım.

İlk olarak A seçeneğindeki Seyahatname'yi inceleyelim. Evliya Çelebi tarafından yazılan bu eser, sade ve akıcı bir dille kaleme alınmış bir gezi yazısıdır ve süslü nesir sınıfına girmez.

B seçeneğindeki Kâbusname ise Mercimek Ahmet'e aittir. Bu eser, Türk edebiyatında sade nesrin en başarılı ve en tanınmış örneklerinden biridir. Amacı bilgi ve öğüt vermektir.