Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri Eşleştirme

Question

20. Aşağıda renkli kutucuklar içerisinde divan edebiyatının nazım şekillerine ait birer şiir örneği ve altta da bu nazım şekillerini gösteren bir çizelge verilmiştir.

[Mavi çerçeveli kutu] 
Sevdiğim cânım yolunda hâke yeksân olduğum 
İyddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum 
Ey benim aşkında bülbül gibi nâlân olduğum 
İyddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

[Pembe çerçeveli kutu] 
Gerçi kim söylendi bunda Türk dilli 
İlle masum oldu mani menzili 
Çün bulasın cümle yol menzillerin 
Yirme gel pes Türk ve Tacik dillerin

[Turuncu çerçeveli kutu] 
Dalmışam şol bahre kim pâyânı yok 
Batmışam şol gence kim hüsrânı yok 
Bulmuşam şol bedri kim noksânı yok 
Girmişem ol şehre kim vîrânı yok

[Yeşil çerçeveli kutu] 
Her bir vücûd masdar olur bin vücûd için 
Her bir cihân hezâr cihandan verir nişân 
Her zerrede tarîka-i mahsûsa üzre feyz 
Her cismde tabîat-ı mahsûsa üzre cân

[Mor çerçeveli kutu] 
Altında mı üstünde midir cennet-i âlâ 
El-hak bu ne halet bu ne hoş âb u havadır (...) 
İnsaf değildir anı dünyâya değişmek 
Gülzarların cennete teşbih hatâdır

Bu nazım şekilleri çizelgesinde X ile gösterilen yere renkli kutucuklardan hangisi getirilmelidir? 
A) mor B) pembe C) turuncu D) mavi E) yeşil

Solvi · Accepted Answer

Merhaba arkadaşlar, bugün divan edebiyatı nazım şekilleriyle ilgili bu güzel soruyu birlikte inceleyeceğiz. Soru bizden, tablodaki iks ile gösterilen Terciibent bölümüne hangi renkli kutucuğun gelmesi gerektiğini bulmamızı istiyor. Öncelikle kutucuklardaki şiir örneklerinin kafiye düzenlerine ve birimlerine bakarak hangi nazım şekli olduklarını belirleyelim. Mavi kutucukla başlayalım. Mavi kutucukta dört dize var. İkinci ve dördüncü dizeler nakarat gibi tekrar etmiş. Bu yapı, halk edebiyatındaki türküye benzeyen ama divan edebiyatında bestelenmek için yazılan şarkı formuna aittir. Şimdi pembe kutucuğa bakalım. Burada da dört dize var ve kafiye düzeni mani gibi yani a a b a şeklinde. Ayrıca Türkçe dil vurgusu yapılmış. Bu bir Tuyuğ örneğidir. Yeşil kutucuğu incelediğimizde, beyitler halinde yazıldığını ve her beytin kendi içinde kafiyeli olduğunu yani a a, b b şeklinde gittiğini görüyoruz. Bu, olay anlatımı için kullanılan mesnevi nazım şeklidir.

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri Eşleştirme

Animasyonlu Video Çözüm

Adım Adım Yazılı Çözüm