Deneme Türünün Gelişimi Üzerine
Yayınlanma:
7. Dünyada hiçbir dost, insana kitaptan daha yakın değildir. Sıkıntımızı unutmak, donuk hayatımıza biraz renk katmak, biraz ışık vermek, daracık dünyamızda bulamadığımız şeyleri yaşamak için tek çaremiz kitaplara sarılmaktır. Bırakınız ıssız bir adaya gitmeyi, herhangi bir yolculuğa çıkarken bile hangi okur yazar, yanına bir iki roman, bir iki şiir kitabı almayı düşünmez? Yolculukta, çoğu zaman olduğu gibi çevremize bakıp dalmaktan yanımıza aldığımız kitapları okuyamayacağımızı bilsek bile onları gene de el altında bulundurmak isteriz. Çünkü onların can yoldaşı olduğunu biliriz. Yukarıdaki metinden yola çıkarak deneme türünün edebiyatımızdaki gelişiminin neden Cumhuriyet sonrası olduğunu açıklayınız. (10 puan)
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Seyla, bu edebiyat sorumuzda, verilen metinden yola çıkarak deneme türünün neden Cumhuriyet sonrasında geliştiğini adım adım inceleyeceğiz.
Deneme Türünün Cumhuriyet Sonrası Gelişimi
Öncelikle metnimizi inceleyelim. Yazar burada kitapların can yoldaşı olduğunu, hayatımıza renk kattığını son derece samimi ve öznel bir dille anlatıyor.
Metin Analizi
- Üslup: Samimi, içten, karşılıklı konuşma havasında
- Konu: Kitap sevgisi ve insan dünyasındaki yeri
- Nitelik: Tamamen öznel ve bireysel bakış açısı
Bu özellikler, edebiyatta deneme türünün en belirgin nitelikleridir. Deneme, yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini kesin kurallara bağlamadan, kanıtlama amacı gütmeden paylaştığı türdür.
Deneme Türünün Özellikleri
- Kanıtlama zorunluluğu yoktur.
- Gözlem ve derin düşünceye dayanır.
- Bireysel özgürlük ve samimiyet esastır.
Peki, bu tür neden Tanzimat veya Servet-i Fünun gibi daha önceki dönemlerde değil de Cumhuriyet sonrasında güçlü bir şekilde gelişmiştir? Şimdi bunun nedenlerine bakalım.
Bunun birinci temel sebebi, Cumhuriyet dönemiyle birlikte bireyin ve bireysel düşüncenin ön plana çıkmasıdır.
Cumhuriyet Sonrası Gelişimin Nedenleri
1. Bireyin ve Kişisel Yaşamın Keşfi
- Cumhuriyet öncesi dönemlerde edebiyat, toplumu eğitmek veya siyasi sorunları tartışmak için bir araçtı.
- Cumhuriyet ile birlikte bireysel iç dünyalar, felsefi yaklaşımlar ve kişisel gözlemler önem kazanmıştır.
İkinci önemli sebep ise Dil Devrimi ve Türkçenin sadeleşmesidir. Deneme yazmak için konuşma diline yakın, kıvrak bir Türkçe gerekiyordu.
2. Dil Devrimi ve Sade Türkçe
- Cumhuriyet öncesinin ağır, ağdalı Osmanlıca dili samimi bir deneme yazmaya uygun değildi.
- Dil Devrimi sayesinde yazı dili, halkın doğal konuşma diline yaklaşarak denemenin sıcak üslubuna zemin hazırladı.
Üçüncü sebep ise Cumhuriyet'in getirdiği laik, demokratik ve özgür düşünce ortamıdır. Deneme, özgür beyinlerin türüdür.
3. Özgür Düşünce ve Hümanizm
- Cumhuriyet aydınlanmasıyla birlikte dogmalardan uzaklaşılmış ve insanı merkez alan hümanist bir dünya görüşü gelişmiştir.
- Bu özgür ortam, Nurullah Ataç ve Sabahattin Eyüboğlu gibi öncülerin yetişmesini sağlamıştır.
Çözümün devamı Solvi’de
6 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye