De/Da Bağlacı ve Ek Yazımı Analizi
Yayınlanma:
Öğretmen sınıfta "de" nin yazımıyla ilgili bilgileri verdikten sonra bir yarışma düzenlemiştir. En çok doğru yapana göre sıralama yapılacaktır. Öğrencilerden verilen bilgilere göre cümlelerden doğru olanlara (D), yanlış olanlara (Y) yazmalarını istemiştir. Her öğrenci aynı süre içerisinde işaretleyebilecekleri farklı cümleler vermiştir.
Bağlaç olan "da/de" ayrı yazılır. Eklendiği sözcüğe "bile, dahi..." gibi anlamlar katar. Hiçbir zaman "ta/te" şeklinde yazılmaz.
Bulunma hâl eki "-da/-de" kelimeye bitişik yazılır. Cümleye bulunma, yer ve zaman anlamı katar. Eklendiği sözcüğün son ünsüzüne göre "-ta/-te" biçimini alabilir.
Aylin:
1. Her dükkanın önünde durup vitrini incelemeden geçmezdi. (D)
2. Buralarda ikindi vakti, çayını alan komşusuyla bahçe sefası yapar. (Y)
3. Evde durmaktan canım sıkıldı, biraz dışarı çıkayım. (X-Y)
4. Geçmişte gelecekte bazen hüzünlendiriyor insanı. (X-D)
Burak:
1. Şairler şiirlerinde her zaman yaşadıklarını yazmazlar. (D)
2. Küçük bir kasaba özlemi büyüyor içimde. (Y)
3. Mutlu insanlarda bazen hüzünlenebilir. (Y)
4. Bugün güneşte mutluluk saçıyor. (Y)
Özlem:
1. Kitabın kapağında bulunan resim beni çok etkiledi. (D)
2. Deniz kenarında kumlarda köpeğimle oynamak çok zevkli. (D)
3. Ali'nin dürüstlüğü sınıf ta takdir topladı. (Y)
4. Cam kırıklarını topla da ayağımıza batmasın. (X-Y)
"De"nin yazımıyla ilgili kurallar ve öğrencilerin örnek cümlelerde "de"nin yazımıyla ilgili cevapları yukarıda gösterilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Burak bir yanlış cevap vermiş olmasına rağmen birinci olmuştur.
B) Özlem'in sadece bir doğrusu vardır.
C) Aylin üçüncü ve dördüncü cümleye yanlış cevap vermiştir.
D) Burak birinci, Aylin ikinci, Özlem de üçüncü olmuştur.
Soruda görsel içerik var: Sayfada öğrencilerin isimlerinin yanında (Aylin, Burak, Özlem) D(oğru) ve Y(anlış) seçenekleri içeren tablolar yer almaktadır. Her öğrencinin dört cümlesi vardır ve bu cümlelerdeki 'de/da' kullanımına göre seçtikleri D veya Y işaretlenmiştir. Bazı işaretler kırmızı kalemle üstü çizilerek düzeltilmiştir.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Badenur, harika bir Türkçe sorusuyla karşı karşıyayız. De ve da eklerinin yazımıyla ilgili hazırlanan bu tabloları birlikte inceleyelim.
De/Da Yazımı Kuralları
* Bağlaç olan de: Ayrı yazılır, cümleden çıkarılınca anlam bozulmaz.
* Bulunma hâl eki de: Bitişik yazılır, yer veya zaman bildirir.
Önce Aylin'in cevaplarını kontrol edelim. İlk cümlede önünde sözcüğü doğru yazılmış, cevap doğru. İkinci cümlede buralarda sözcüğü yer bildirir, bitişik olmalıydı ancak ayrı yazıldığı için yanlıştır denmiş, bu da doğru. Üçüncüde evde kelimesi bitişik olmalıydı, Aylin yanlış demiş ama kelime doğru yazılmış, o yüzden bu cevabı hatalı. Son cümlede geçmişte sertleşmeye uğramalıydı, doğru demiş ama yanlış yazılmış. Aylin toplamda iki doğru yapmış.
| Aylin'in Cümleleri | Durum | Puan |
|---|---|---|
| 1. Her dükkanın önünde... | D (Doğru) | + |
| 2. Buralar da (Buralarda olmalı) | Y (Yanlış) | + |
| 3. Evde durmaktan... | Y (Hatalı işaretleme) | - |
| 4. Geçmiş te (Geçmişte olmalı) | D (Hatalı işaretleme) | - |
Şimdi Burak'a bakalım. İlk cümlede şiirlerinde kelimesi bitişik olmalı, Burak doğru demiş, puanı aldı. İkinci cümlede içimde sözcüğü bitişik olmalı ama ayrı yazılmış, Burak buna yanlış demiş, yine puanı aldı. Üçüncüde insanlarda doğru, Burak doğru demiş. Son cümlede güneşte sertleşmeliydi, Burak yanlış diyerek doğruyu bulmuş. Burak dörtte dört yapmış.
| Burak'ın Cümleleri | Durum | Puan |
|---|---|---|
| 1. Şairler şiirlerinde... | D | + |
| 2. ...içim de. (içimde olmalı) | Y | + |
| 3. Mutlu insanlarda... | D | + |
| 4. Güneş te (Güneşte olmalı) | Y | + |
Çözümün devamı Solvi’de
3 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
