Cümlede Yer Tamlayıcısını Bulma

Merhaba Defne! Bu videoda seninle bu Türkçe dil bilgisi sorusunu adım adım inceleyip doğru seçeneği bulacağız.

Öncelikle yer tamlayıcısının, yani diğer adıyla dolaylı tümlecin ne olduğunu kısaca hatırlayalım. Yer tamlayıcısı, yüklemin bildirdiği işin yöneldiği, bulunduğu veya çıktığı yeri gösterir.

Şimdi birinci cümleyi inceleyelim. Cümlemiz: Türkiye'de birçok önemli alanda arkeolojik kazı izni bulunan Alman Arkeoloji Enstitüsü, bin dokuz yüz doksan beşten iki bin on dörde kadar burada çalıştı.

Bu cümlenin yüklemi, çekimli bir fiil olan 'çalıştı' sözcüğüdür.

Çalışan kim sorusuna cevap aradığımızda, özneyi yani 'Türkiye'de birçok önemli alanda arkeolojik kazı izni bulunan Alman Arkeoloji Enstitüsü' grubunu buluruz. Bu kelime grubunun içinde geçen Türkiye'de ifadesi sıfat fiil grubunun içinde olduğu için tek başına yer tamlayıcısı değildir.

Ne zaman çalıştı sorusuna ise 'bin dokuz yüz doksan beşten iki bin on dörde kadar' cevabını alırız, bu da zarf tümlecidir.

Nerede çalıştı sorusunu sorduğumuzda ise 'burada' cevabını alırız. Burada sözcüğü, işaret zamirine gelen bulunma durum eki de da ile kurulmuştur ve cümlede yer tamlayıcısı görevindedir.

Böylece aradığımız yer tamlayıcısını birinci cümlede bulmuş oluyoruz. Şimdi diğer cümleleri de kontrol ederek neden yer tamlayıcısı barındırmadıklarını görelim.