Cümle Yapısı ve Ögeleri Analizi
Yayınlanma:
15. (I) Geçen hafta evimizdeki kütüphanenin özel bölmesinde siyah ciltli bir kitap görünce merak edip onun içeriğine baktım. (II) Büyük Romanlar isimli kitap, 1961 yılında neşredilmiş ve Azize Erten Bergin tarafından hazırlanıp çevirisi yapılmış. (III) İçerisinde yetmiş beş büyük romanın özetinin olduğu kitapta romanların yazarlarının biyografileri ilgimi çekti. (IV) Yazarların biyografilerini okudukça tarihte yolculuğa çıktım. (V) Her bir yazarın hayatında öyle nüanslar vardı ki âdeta yazarların hayatı da bir romandı. Bu parçayı oluşturan cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) I. cümle, zarf tümleci, zarf tümleci, yer tamlayıcısı ve yüklemden oluşmuştur. B) II. cümle, öznesi ortak sıralı bir cümledir. C) III. cümlede yüklem, anlamca kaynaşmış birleşik fiildir. D) IV. cümle, yapıca girişik birleşik bir cümledir. E) V. cümlede “ki” bağlacı, iki isim cümlesini bağlamıştır.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba Arif, seninle birlikte bu güzel dil bilgisi sorusunu adım adım inceleyelim.
YKS Dil Bilgisi: Cümle Çözümlemesi
Bu soruda parçadaki cümlelerin dil bilgisi özelliklerini inceleyeceğiz ve yanlış olan seçeneği bulacağız.
Her seçenekte farklı bir cümle analiz edilmiştir. Şimdi sırayla tüm cümleleri inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
İnceleme Planı
- A Şıkkı: I. Cümlenin Ögeleri
- B Şıkkı: II. Cümlenin Yapısı ve Özneleri
- C Şıkkı: III. Cümlenin Yüklemi
- D Şıkkı: IV. Cümlenin Yapısı
- E Şıkkı: V. Cümlenin Bağlacı
İlk olarak A seçeneğini değerlendirmek için birinci cümleyi tahtaya yazıp ögelerine ayıralım.
I. Cümle Analizi
I. Cümle: "Geçen hafta evimizdeki kütüphanenin özel bölmesinde siyah ciltli bir kitap görünce merak edip onun içeriğine baktım."
Cümlenin yüklemini bularak başlayalım. Baktım sözcüğü çekimli bir fiildir ve bu cümlenin yüklemidir. Gizli öznesi ise bendir.
Öge Dizilimi:
- Yüklem: baktım (ben)
Şimdi soralım: Neye baktım? Onun içeriğine. Bu bir yer tamlayıcısı, yani dolaylı tümleçtir.
Nasıl veya ne zaman baktım? Geçen hafta evimizdeki kütüphanenin özel bölmesinde siyah ciltli bir kitap görünce, bu ilk zarf tümlecimizdir. Merak edip ise ikinci zarf tümlecimizdir.
Gördüğümüz gibi birinci cümle; zarf tümleci, zarf tümleci, yer tamlayıcı ve yüklemden oluşmuştur. Dolayısıyla A seçeneği doğrudur.
Şimdi ikinci cümleyi ve B seçeneğini ele alalım.
II. Cümle Analizi
II. Cümle: "Büyük Romanlar isimli kitap, 1961 yılında neşredilmiş ve Azize Erten Bergin tarafından hazırlanıp çevirisi yapılmış."
B seçeneği bu cümlenin öznesi ortak sıralı bir cümle olduğunu iddia ediyor. Öncelikle sıralı cümle kavramını hatırlayalım.
Ancak bu cümleye baktığımızda neşredilmiş ve yapılmış yüklemleri, ve bağlacıyla bağlanmıştır. Bu yüzden bu cümle sıralı değil, bağlı bir cümledir.
Önemli Not: Bağlaçla bağlanan cümlelere bağlı cümle denir.
Ayrıca özne ortaklığını da kontrol edelim. Birinci kısımda neşredilen ne? Büyük Romanlar isimli kitap, öznedir.
-> Birinci Yüklem: neşredilmiş
-> Özne 1: Büyük Romanlar isimli kitap
Çözümün devamı Solvi’de
10 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzle
İndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye
