Cümle Yapısı ve Ögeleri Analizi
Yayınlanma:
11. (I) Medeniyetlerin doğduğu Mersin’de, Roma Dönemi’nden kalma bir mezarlıktayım. (II) Her yerinden tarih fışkıran bu renkli ve zengin şehirde limon bahçelerinin arasında onlarca lahit var. (III) Lahitler; tonlarca ağırlıktaki kapakları hafifçe kenara itilmiş, içinde bir şey olup olmadığı kontrol edilmiş hâlde bir kenarda yatıyor. (IV) Mezarlığın sonunda bahçeden geçerken limon ağaçlarının gölgesindeki kadınları görüyorum. (V) Birkaç kilometre ötedeki Kızkalesi, güneşi yansıtıyor bana.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümle, kurallı bir isim cümlesidir.
B) II. cümle, dolaylı tümleci olan birleşik bir cümledir.
C) III. cümle, özneleri ortak, bağımlı, sıralı cümledir.
D) IV. cümle, içinde belirtili nesne olan, kurallı, birleşik olumlu bir cümledir.
E) V. cümle, kişi adılının dolaylı tümleç görevinde kullanıldığı devrik bir cümledir.
Animasyonlu Video Çözüm
İlk yarısı ücretsiz izlenebilir, tamamı uygulamada.
Adım Adım Yazılı Çözüm
Merhaba! Bu soruda numaralanmış cümlelerin yapısal ve öğesel özelliklerini analiz edip hangisinin yanlış olduğunu bulacağız.
Cümle Analizi
A seçeneği ile başlayalım. Birinci cümlede yüklem, 'mezarlıktayım' kelimesidir. İsim soylu bir sözcük olduğu için isim cümlesidir ve sonda olduğu için kurallıdır. A şıkkı doğrudur.
(I) ... mezarlıktayım.
A) I. cümle kurallı isim cümlesidir. (✓)
İkinci cümleye bakalım. 'fışkıran' sıfat-fiili bulunduğu için birleşik bir cümledir. Ayrıca 'limon bahçelerinin arasında' ifadesi dolaylı tümleçtir. Dolayısıyla B şıkkı da doğrudur.
(II) ... fışkıran ... bahçelerin arasında ...
B) II. cümle dolaylı tümleci olan birleşik bir cümledir. (✓)
Üçüncü cümleyi incelediğimizde, 'Lahitler' öznesinin hem 'itilmiş' hem de 'yatıyor' yüklemleriyle ortak kullanıldığını görüyoruz. Ancak cümlede 'itilmiş' ve 'kontrol edilmiş' ifadeleri sıfat-fiil grubudur, ayrı cümleler değillerdir. Buradaki temel yüklem 'yatıyor'dur. Bu cümle yapısı itibarıyla sıralı değil, fiilimsi içerdiği için birleşik bir cümledir. Bu yüzden C seçeneği yanlıştır.
(III) Lahitler; ... itilmiş, ... edilmiş hâlde ... yatıyor.
C) III. cümle bağımlı sıralı cümledir. (✗)
Çözümün devamı Solvi’de
3 adım daha kilitli. Tamamını animasyonlu ve sesli anlatımla ücretsiz izle.
Fotoğrafını çek, her soruyu böyle çöz.
Çözümün Devamını Ücretsiz İzleİndirmesi ücretsiz · İlk çözümler hediye